Trung Quốc siết quy định mức hiển thị 'ảo' về pin xe điện

Theo báo cáo từ CCTV ngày 2/8, văn bản xác định mức giới hạn chênh lệch giữa trạng thái năng lượng khả dụng của pin hiển thị trên bảng đồng hồ với kết quả đo thực tế, đồng thời thiết lập các mức tham chiếu về độ bền của pin dựa trên tuổi thọ xe và quãng đường di chuyển.

Tiêu chuẩn được xây dựng dưới sự chỉ đạo của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) và Ủy ban quản lý tiêu chuẩn hóa quốc gia (SAC), cùng sự góp ý kỹ thuật từ nhóm chuyên gia. Quy chuẩn áp dụng cho xe điện hạng nhẹ và được xếp vào nhóm tiêu chuẩn quốc gia khuyến nghị, không phải quy định an toàn bắt buộc.

Giới hạn sai số hiển thị ở mức 5%

Yêu cầu cốt lõi nằm ở độ chính xác của thông tin sức khỏe pin hiển thị cho người lái. Văn bản định nghĩa trạng thái năng lượng khả dụng (SOCE) là tỷ lệ giữa năng lượng khả dụng hiện tại của pin so với năng lượng khả dụng khi xe còn mới. Khác với trạng thái mức sạc (SOC) vốn chỉ mức năng lượng còn lại trong quá trình vận hành, SOCE nhằm phản ánh khả năng duy trì dung lượng dài hạn của pin.

Theo quy định, độ lệch tương đối giữa giá trị SOCE hiển thị trên xe và giá trị đo kiểm thực tế không được vượt quá 5%. Yêu cầu này tạo ra một mốc tham chiếu để so sánh thông số sức khỏe pin hiển thị trên xe với dung lượng pin đo thực tế, tránh những mức hiển thị "ảo", cách xa thực tế, khiến người sử dụng có thể nhầm lẫn trong việc tính toán lộ trình.

Một xe điện đang sạc trong một bãi đỗ xe ở Trung Quốc. Ảnh: Weibo

Quãng đường ảo

Quy chuẩn cũng giải quyết vấn đề tiêu thụ năng lượng của pin ngoài điều kiện lái xe thông thường, yêu cầu lượng điện xả không phục vụ vận hành - bao gồm năng lượng tiêu thụ của các hệ thống trên xe khi đỗ hoặc khi sử dụng thiết bị phụ trợ -phải được quy đổi thành quãng đường ảo tương đương.

Quãng đường ảo sẽ chuyển đổi mức tiêu thụ năng lượng phi vận hành thành quãng đường tương đương dựa trên mức tiêu thụ năng lượng chuẩn của xe. Giá trị hiển thị phải giữ độ lệch tương đối không quá 3% so với kết quả đo đạc. Tuy nhiên, bản tóm tắt công bố công khai chưa cung cấp chi tiết điều kiện thử nghiệm cho từng kịch bản cụ thể, như các phụ tải khác nhau hay tình trạng tiêu thụ điện năng khi xe đứng yên.

Mục tiêu độ bền

Văn bản thiết lập các mức duy trì trạng thái năng lượng khả dụng tối thiểu cho xe điện hạng nhẹ dựa trên số năm sử dụng và quãng đường tích lũy.

Các thông số này thể hiện mức năng lượng khả dụng còn lại so với dung lượng ban đầu xuất xưởng. Ví dụ: pin có dung lượng ban đầu là 100 kWh sẽ cần duy trì tối thiểu 82 kWh sau 5 năm và 100.000 km di chuyển theo các yêu cầu đánh giá.

Thông tin công bố hiện áp dụng cho xe điện hạng nhẹ, chưa rõ liệu các ngưỡng tương tự có được mở rộng sang xe thương mại, xe buýt, xe tải hay xe hai bánh hay không.

Bối cảnh pháp lý

Quy định mới xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn bao phủ toàn bộ chất lượng, tái chế, an toàn và quản lý vòng đời của pin xe điện.

Quy chuẩn tập trung vào việc đo lường sức khỏe pin, độ chính xác hiển thị và đánh giá độ bền. Tiêu chuẩn này độc lập với các tiêu chuẩn an toàn bắt buộc, bao gồm cả các quy định về hiện tượng mất kiểm soát nhiệt. Vì là tiêu chuẩn quốc gia khuyến nghị, quy chuẩn mới tập trung vào tiêu chí đánh giá và không đưa ra các chế tài xử phạt hành chính công khai, lệnh thu hồi bắt buộc hay biện pháp cưỡng chế áp dụng cho các xe vượt quá giới hạn độ lệch.

Tình trạng của pin đã trở thành yếu tố quan trọng trong các thỏa thuận bảo hành, định giá xe cũ và quyết định sở hữu lâu dài. Mối quan ngại về thói quen sạc - bao gồm việc sạc nhanh thường xuyên ảnh hưởng thế nào đến độ lão hóa của pin -cũng làm tăng sự chú ý vào việc đánh giá chính xác tình trạng pin. Sự chênh lệch giữa thông số hiển thị và tình trạng thực tế của pin cho thấy tầm quan trọng của các phương pháp đo lường và đánh giá thống nhất.

Chất lượng pin là yếu tố then chốt khi định giá xe điện cũ, giải quyết tranh chấp bảo hành và đánh giá vòng đời sản phẩm. Bằng cách định nghĩa rõ phương pháp đo độ chính xác SOCE, cách tính quãng đường ảo và mốc độ bền pin, quy chuẩn mới mang đến một chuẩn tham chiếu chung để đánh giá tình trạng pin.

Tác động của tiêu chuẩn này lên giá xe điện cũ, các tranh chấp bảo hành và thói quen đánh giá của người tiêu dùng sẽ phụ thuộc vào cách các hãng xe, các tổ chức kiểm định và thị trường nói chung áp dụng quy định theo thời gian.