Cứ 4 ôtô bán ra sẽ có 1 chiếc là xe điện xu hướng không thể đảo ngược

Nếu đà tăng trưởng hiện tại được duy trì, xe điện (EV) có thể chiếm trên 40% tổng doanh số ôtô toàn cầu vào năm 2030 – một cột mốc quan trọng thể hiện sự chuyển dịch rõ nét trong ngành công nghiệp ôtô thế giới. Báo cáo mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), công bố ngày 13/5, nhấn mạnh rằng thị trường xe điện vẫn đang tăng trưởng mạnh mẽ, bất chấp những thách thức kinh tế và chính sách tại một số quốc gia.

Năm 2024, doanh số xe điện toàn cầu đạt mức kỷ lục 17 triệu xe  tương đương hơn 1/5 tổng doanh số ôtô bán ra trên toàn thế giới. Đây là lần đầu tiên tỷ trọng xe điện vượt mốc 20%, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng. Đáng chú ý, xu hướng tích cực này tiếp tục kéo dài sang quý I/2025, với mức tăng trưởng ấn tượng 35% so với cùng kỳ năm ngoái. Tất cả các thị trường lớn bao gồm Trung Quốc, châu Âu và Mỹ – đều ghi nhận doanh số kỷ lục trong ba tháng đầu năm.

Xe điện tại một điểm sạc ở Mỹ.

Trung Quốc tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu tuyệt đối trong cuộc đua xe điện toàn cầu, với khoảng cách bỏ xa phần còn lại của thế giới. Trong năm 2024, gần 50% tổng số ô tô bán ra tại thị trường đông dân nhất thế giới là xe điện tương đương hơn 11 triệu chiếc. Con số này thậm chí còn vượt tổng doanh số xe điện toàn cầu của năm 2022, cho thấy tốc độ bùng nổ ấn tượng của thị trường nội địa.

Không chỉ dừng lại ở các quốc gia phát triển, làn sóng xe điện còn lan rộng mạnh mẽ tại các thị trường mới nổi, đặc biệt ở châu Á và khu vực Mỹ Latinh. Năm 2023, doanh số xe điện tại các khu vực này ghi nhận mức tăng trưởng trên 60%, phản ánh sự chuyển dịch rõ rệt trong xu hướng tiêu dùng cũng như khả năng tiếp cận công nghệ mới với chi phí hợp lý.

Tại Mỹ, thị trường xe điện tiếp tục mở rộng với mức tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Xe điện hiện chiếm hơn 10% tổng doanh số ô tô mới  một bước tiến quan trọng trong bối cảnh hạ tầng sạc và chính sách khuyến khích tiếp tục được mở rộng. Trái lại, châu Âu đang chứng kiến dấu hiệu chững lại. Khi các chính sách ưu đãi thuế và trợ giá từ chính phủ dần rút lại, thị phần xe điện tại khu vực này giữ ổn định quanh mức 20%.

“Dữ liệu của chúng tôi cho thấy rằng, dù tồn tại nhiều bất định, ô tô điện vẫn đang duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu,” ông Fatih Birol – Giám đốc Điều hành IEA  nhận định. “Doanh số tiếp tục lập kỷ lục mới, tạo ra những thay đổi có tính bước ngoặt đối với ngành công nghiệp ô tô quốc tế.”

Một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy đà tăng trưởng là sự suy giảm chi phí sản xuất. Giá bán trung bình của xe điện chạy pin đã giảm đáng kể trong năm 2024 nhờ cạnh tranh khốc liệt giữa các hãng và chi phí pin ngày càng thấp hơn. Tại Trung Quốc, khoảng 2/3 số xe điện bán ra trong năm qua có giá thấp hơn cả xe xăng tương đương, ngay cả khi không tính đến các khoản trợ cấp. Tuy nhiên, tại những thị trường như Mỹ và Đức, mức chênh lệch vẫn khá rõ rệt xe điện cao hơn khoảng 30% ở Mỹ và 20% tại Đức.

Dù giá mua ban đầu còn cao ở một số thị trường, xe điện lại vượt trội về chi phí vận hành. Ngay cả khi giá dầu thô giảm xuống 40 USD/thùng, chi phí sạc và vận hành xe điện tại gia ở châu Âu vẫn thấp hơn gần một nửa so với xe chạy xăng  một lợi thế rõ rệt về kinh tế trong dài hạn.

Báo cáo của IEA cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của hoạt động xuất khẩu xe điện từ Trung Quốc. Trong năm 2024, khoảng 20% lượng xe điện bán ra trên toàn cầu là xe nhập khẩu, và Trung Quốc đóng vai trò chủ lực khi sản xuất hơn 70% tổng sản lượng xe điện thế giới. Với 1,25 triệu xe xuất khẩu trong năm, các hãng Trung Quốc đang góp phần đáng kể trong việc hạ giá xe tại các thị trường mới nổi, từ đó thúc đẩy quá trình điện hóa phương tiện toàn cầu.

Đáng chú ý, không chỉ xe con, thị trường xe tải điện cũng ghi nhận bước nhảy vọt. Năm 2024, doanh số xe tải điện tăng 80% so với năm trước, hiện chiếm gần 2% thị phần xe tải toàn cầu. Tăng trưởng này chủ yếu đến từ Trung Quốc – nơi nhiều mẫu xe tải điện hạng nặng có chi phí vận hành thấp hơn cả xe diesel, dù giá mua ban đầu vẫn cao hơn.