Cách kiểm tra xe ô tô sau ngập nước: bảo vệ xế yêu tránh thiệt hại lớn

Theo ghi nhận từ trận lụt do bão số 3 (bão Yagi), nhiều tỉnh miền Bắc đã chịu thiệt hại nặng nề, đặc biệt là các khu đô thị lớn như Hà Nội, Thái Nguyên, Tuyên Quang, và Bắc Giang, nơi có hàng loạt ô tô bị ngập sâu trong nước.

La liệt ô tô đỗ sân chung cư ở Thái Nguyên bị nước ngập đục ngầu bủa vây.

Ngập nước luôn là mối nguy hại lớn nhất đối với ô tô, đặc biệt là với những dòng xe hiện đại ngày nay, khi chúng được trang bị nhiều hệ thống điện tử và các bộ phận cơ khí tinh vi cần tránh tiếp xúc với nước. Vì vậy, sau khi xe bị ngập lụt, việc cứu hộ và đưa xe đến gara để khắc phục kịp thời là điều vô cùng cần thiết. Dưới đây là các chi tiết mà chủ xe nên đặc biệt lưu ý để quá trình sửa chữa diễn ra hiệu quả và đảm bảo chất lượng phục hồi.

1. Hệ thống phanh

Hệ thống phanh (thắng) là một trong những bộ phận then chốt quyết định đến sự an toàn của xe khi vận hành. Chỉ cần ngâm trong nước một ngày, hệ thống này đã có thể chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, chưa kể đến những khu vực bị ngập sâu kéo dài như Thái Nguyên, nơi nhiều ô tô phải chìm trong nước lũ suốt cả tuần.

Theo anh Huỳnh Trọng Nhân, chủ xưởng gara Trọng Nhân (Vĩnh Tuy, Hà Nội), hầu hết các xe khi đỗ đều sử dụng phanh tay, với lực kéo từ dây cáp tác động lên guốc phanh hoặc con đội ép vào má phanh để giữ xe đứng yên. Khi ngâm trong nước lũ, chứa nhiều tạp chất, tốc độ ôxi hóa tại các điểm tiếp xúc của phanh diễn ra nhanh hơn nhiều so với môi trường ẩm thông thường.

Do đó, ngay sau khi xe được đưa ra khỏi vùng lũ và được vệ sinh bùn đất, việc tháo cơ cấu phanh – bao gồm cả phanh chân và phanh tay – để làm sạch và bảo dưỡng là điều bắt buộc. Điều này giúp tránh tình trạng má phanh bị kẹt cứng vào đĩa hoặc các chi tiết bị bó cứng, gây gỉ sét nghiêm trọng, đảm bảo phanh hoạt động an toàn trở lại.

2. Hệ thống điện

Khi ô tô bị nước ngập vào sàn, việc tháo dọn toàn bộ nội thất để kiểm tra hệ thống dây điện chạy ngầm là điều bắt buộc. Điều này càng trở nên cấp thiết hơn khi xe bị ngập trong bão lũ, nhiều trường hợp nước dâng cao lên tận nóc xe.

Sơ đồ hệ thống điện trên xe sedan BMW.

Đối với những chiếc xe bị ngâm lâu trong nước lũ, hệ thống dây điện và bo mạch điện tử gần như chắc chắn sẽ bị nước xâm nhập, dẫn đến hư hỏng hoặc hoạt động không ổn định. Những bộ phận này cần được tháo ra và kiểm tra kỹ lưỡng, thay mới nếu không còn đạt chất lượng an toàn.

Ngoài ra, nước cũng có thể thâm nhập vào hộp cầu chì, gây hư hỏng và làm ảnh hưởng đến các chức năng của xe. Vì vậy, sau khi xe được kiểm tra các bo mạch và dây điện, việc kiểm tra hộp cầu chì cũng là bước quan trọng để đảm bảo các hệ thống điện hoạt động ổn định và an toàn.

3. Thay thế các loại dầu nhớt, mỡ bôi trơn

Trên ô tô, các vị trí cần dùng đến chất bôi trơn dầu nhớt là động cơ, hộp số, trợ lực lái,... hay mỡ bôi trơn ổ các bánh răng hành trình, hệ thống treo, hệ thống lái.

Nên thay thế toàn bộ các loại dầu nhớt, mỡ bôi trơn trên ô tô sau khi xử lý ngập nước.

Một khi ô tô bị ngâm trong nước ngập, gần như dầu nhớt, mỡ bôi trơn ở các chi tiết trên đều bị nhiễm nước, pha loãng và mất tính năng bôi trơn. Nếu tiếp tục sử dụng mà không có sự thay thế, chất lượng bôi trơn sẽ giảm hoặc không còn dẫn đến hư hỏng cho bộ phận trên ô tô.

4. Cụm các chi tiết liên quan động cơ

Trên xe ô tô, các bộ phận như kim phun, họng hút, bu-gi, dây cao áp, và lọc gió đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hiệu suất vận hành. Khi các chi tiết này hoạt động hiệu quả, động cơ xe sẽ tối ưu hoá công suất, tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời giúp xe vận hành êm ái, trơn tru hơn. Sau khi xe bị ngập nước, việc vệ sinh kỹ lưỡng các bộ phận này bằng dung dịch chuyên dụng là rất cần thiết để đảm bảo hiệu suất ổn định.

Củ đề và máy phát điện, mặc dù có độ bền cao và ít gặp sự cố, nhưng khi bị ngâm trong nước lụt, nguy cơ ôxi hóa và nhiễm bẩn có thể dẫn đến hư hỏng các bộ phận này. Do đó, chúng cần được kiểm tra kỹ lưỡng và thay mới nếu cần thiết, nhằm tránh những tình huống bất ngờ như xe không khởi động được hoặc gặp trục trặc giữa đường.

Vị trí dây cua-roa nối với trục cam trên ô tô.

Cuối cùng, dây cu-roa có vai trò quan trọng trong việc dẫn động các bộ phận như trục cam và bơm nước làm mát. Dù có tuổi thọ tương đối dài (thường thay sau 80.000-120.000 km), dây cu-roa có thể bị suy giảm độ bền khi ngâm trong nước bẩn, dẫn đến khả năng bị đứt trong quá trình vận hành. Thay mới dây cu-roa sau ngập nước là một giải pháp hợp lý và tiết kiệm, giúp tránh được các sự cố như xe bị "chết máy" giữa đường hoặc hư hỏng nghiêm trọng khi dây văng vào các bộ phận khác trong khoang động cơ.

5. Lọc gió

Lọc gió đúng như tên gọi của nó, có tác dụng lọc bụi bẩn để không khí sạch hơn khi được nạp vào trong ô tô như cụm lọc gió động cơ, lọc gió điều hòa.

Lọc gió động cơ quá bẩn hay bị két cặn bùn do ngập nước đều mất tác dụng.

Các chuyên gia trong ngành ô tô luôn khuyến cáo rằng khi xe bị ngập nước trong thời gian dài, đặc biệt là trong nước lũ chứa nhiều bùn đất, việc thay mới lọc gió là rất cần thiết. Lý do chính là cấu tạo của lọc gió, thường làm từ vải pha hoặc giấy xếp chéo từng lớp, sẽ dễ dàng bị bám cặn bẩn và mất đi khả năng lọc bụi hiệu quả. Nếu chỉ đơn thuần vệ sinh và phơi khô, không có gì đảm bảo rằng lọc gió sẽ còn giữ được chất lượng ban đầu và tiếp tục hoạt động tốt.

Hơn nữa, chi phí để thay mới lọc gió không hề cao, vì vậy việc đầu tư vào chi tiết này là hợp lý để tránh những hậu quả nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như thiệt hại cho động cơ hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng khi chất lượng không khí trong xe bị suy giảm.