Bước ngoặt thuế xe hybrid: Đề xuất áp dụng mức thuế đồng nhất

Thứ Năm, 03/04/2025 - 23:17 - tienkm

Mặc dù đề xuất ban đầu đưa ra mức thuế khác nhau cho xe hybrid (HEV 70%, PHEV 50% so với xe xăng), nhiều ý kiến đang kêu gọi áp dụng mức thuế ưu đãi đồng nhất 50% cho cả hai loại.

Các diễn giả tại tọa đàm "Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe hybrid và xe pick-up: Giải pháp nào phù hợp?" ngày 3/4/2025.

Thuế suất của xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống. Chính sách này nhằm giảm gánh nặng thuế cho người tiêu dùng, khuyến khích sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường và góp phần hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Đáng chú ý, dự thảo Luật đã loại bỏ sự phân biệt giữa xe hybrid sạc trong (HEV) và xe hybrid sạc ngoài (PHEV), thay vào đó áp dụng một chính sách chung. Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu và đưa ra các quy định chi tiết hơn về mức thuế ưu đãi dành cho từng dòng xe hybrid trong thời gian tới.

Theo TS. Lê Văn Nghĩa (Đại học Bách khoa Hà Nội), xe hybrid có lợi thế rõ rệt trong việc tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải CO₂. Các nghiên cứu cho thấy, so với xe động cơ đốt trong truyền thống, xe hybrid có thể giảm mức tiêu thụ nhiên liệu từ 30% đến 50%, giúp tối ưu chi phí vận hành và bảo vệ môi trường.

Chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe hybrid được đánh giá là cần thiết và cấp bách nhằm thúc đẩy người tiêu dùng chuyển đổi sang các dòng xe xanh, qua đó giảm ô nhiễm không khí và đóng góp vào cam kết Net Zero của Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam, cho biết hiện có đề xuất áp dụng mức thuế 70% cho HEV và 50% cho PHEV (so với xe xăng). Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng nên thống nhất mức thuế ưu đãi 50% cho cả hai loại xe hybrid, nhằm đảm bảo tính công bằng và khuyến khích phát triển mạnh mẽ hơn thị trường xe hybrid tại Việt Nam.

Cũng theo bà Cúc, việc giảm thuế có thể khiến ngân sách nhà nước sụt giảm trong ngắn hạn, nhưng đây là khoản đầu tư hợp lý khi xét về lợi ích dài hạn, bao gồm tác động tích cực đến môi trường, giảm nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và tạo động lực phát triển ngành công nghiệp ô tô xanh.

Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu (Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội) cũng ủng hộ phương án áp dụng mức thuế 50% cho tất cả các dòng xe hybrid, không phân biệt loại hình hệ truyền động. Theo ông Hiếu, để thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, chính sách thuế cần đủ hấp dẫn, giúp giảm giá xe hybrid, từ đó tạo động lực cho người dân lựa chọn các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện với môi trường.

Giữ nguyên hay tăng thuế xe bán tải theo lộ trình?

Dự thảo Luật thuế tiêu thụ đặc biệt mới đang xem xét điều chỉnh mức thuế áp dụng đối với xe pick-up cabin kép, nhằm tạo ra một lộ trình hợp lý, giúp doanh nghiệp có đủ thời gian thích ứng với kế hoạch sản xuất và kinh doanh, đồng thời tránh gây tác động tiêu cực đến người tiêu dùng.

Hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng xe bán tải cabin kép là dòng xe chủ yếu được sử dụng ngoài đô thị, phục vụ cho nhu cầu vận tải hàng hóa, kinh doanh cá thể và doanh nghiệp nhỏ. Đặc biệt, tại các khu vực nông thôn và miền núi, xe bán tải đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển hàng hóa nhờ thiết kế linh hoạt, khả năng tải hàng tốt và động cơ tiết kiệm nhiên liệu.

Một người dân ở Cao Bằng quan sát một chiếc xe bán tải mà anh dự định mua để chở ngô.

Theo đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi (Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội), xét trên phương diện kỹ thuật và công nghệ, xe bán tải là phương tiện đặc biệt hữu dụng tại các vùng có địa hình phức tạp. Do đó, chính sách thuế đối với dòng xe này cần được xây dựng một cách hợp lý để đảm bảo người tiêu dùng ở khu vực miền núi và nông thôn có thể tiếp cận được phương tiện phù hợp với nhu cầu thực tế.

Tại Việt Nam, phần lớn khách hàng sử dụng xe pick-up cabin kép là cá nhân hoặc hộ kinh doanh tại các tỉnh thành ngoài Hà Nội và TP.HCM, chủ yếu phục vụ cho hoạt động vận tải và thương mại. Bên cạnh đó, một số cơ quan, doanh nghiệp nhà nước cũng sử dụng dòng xe này để phục vụ công tác vận hành, thực thi nhiệm vụ công vụ.

Theo đại biểu Quốc hội Trương Xuân Cừ (TP. Hà Nội), xe bán tải có hai phân khúc chính:

Loại cabin đơn (2 chỗ ngồi) thường được xem là xe tải và chịu mức thuế tương ứng với dòng xe thương mại.

Loại cabin kép (4-5 chỗ ngồi) vừa có chức năng chở người vừa chở hàng, do đó, đề xuất áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt tương đương 40-50% so với xe chở khách thông thường nhằm đảm bảo tính hợp lý và không gây áp lực quá lớn đến người tiêu dùng.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc (Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam), việc xây dựng chính sách thuế cho xe bán tải cần xem xét đến đặc điểm người dùng. Hiện nay, khoảng 70% xe bán tải đang được sử dụng tại khu vực nông thôn, trong đó phần lớn chủ sở hữu là doanh nghiệp nhỏ, vừa và hộ kinh doanh cá thể. Việc tăng thuế suất ngay lập tức có thể tác động tiêu cực đến nhóm khách hàng này, làm gia tăng chi phí vận hành và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

Để đảm bảo tính hài hòa giữa nguồn thu ngân sách, quyền lợi người tiêu dùng và sự phát triển bền vững của ngành ô tô, một lộ trình tăng thuế hợp lý trong vòng 3 năm, với thời gian áp dụng sau 1 năm kể từ khi luật được thông qua, sẽ là giải pháp tối ưu. Điều này giúp các doanh nghiệp và cá nhân có sự chuẩn bị phù hợp, đồng thời giảm thiểu những tác động đột ngột đến thị trường.