Xe điện Trung Quốc tìm cơ hội vào thị trường phương Tây khi rào cản hạ nhiệt

2026 được dự báo là bước ngoặt trong chiến lược toàn cầu của các hãng xe điện Trung Quốc, khi ngày càng nhiều quốc gia phương Tây mở cửa cho các mẫu xe hiệu suất cao sản xuất tại Trung Quốc.

Dù chưa kỳ vọng doanh số xuất khẩu tăng mạnh ngay lập tức, các nhà sản xuất như BYD hay Geely được cho là sẽ có khởi đầu tích cực tại một số thị trường còn bỏ ngỏ. Theo giới phân tích, giai đoạn đầu này giúp họ xây dựng hình ảnh về năng lực sản xuất và công nghệ, trước khi thiết lập chỗ đứng lâu dài.

"Những điều chỉnh chính sách tại EU và Canada đã mở ra hy vọng để xe điện Trung Quốc thâm nhập các thị trường ôtô lớn của phương Tây", ông Qian Kang, chủ một nhà máy sản xuất bảng mạch ôtô tại tỉnh Chiết Giang, nhận định. Theo ông, đây là thời điểm các hãng cần tập trung xây dựng thương hiệu và kiểm soát chất lượng nhằm thuyết phục người tiêu dùng địa phương.

Xe điện xuất khẩu tại một cảng ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, miền đông Trung Quốc, tháng 4/2025. Ảnh: AFP

Canada sẽ dỡ bỏ mức thuế trừng phạt bổ sung 100% áp lên xe điện thuần Trung Quốc, đồng thời áp hạn ngạch nhập khẩu 49.000 xe mỗi năm. Thông tin được Thủ tướng Canada Mark Carney công bố sau chuyến thăm cấp nhà nước tới Bắc Kinh. Tuy vậy, Canada vẫn duy trì mức thuế cơ bản 6,1% với xe điện Trung Quốc, phần lớn có tầm hoạt động trên 500 km và được trang bị hệ thống giải trí hiện đại.

Động thái này diễn ra chưa đầy một tuần sau khi EU và Trung Quốc đạt đồng thuận thay thế các mức thuế từ 7,8-35,3% bằng thỏa thuận cam kết giá. Điều này giúp cải thiện biên lợi nhuận cho các hãng xe điện Trung Quốc trong quá trình mở rộng ra thị trường quốc tế. Geely cho rằng quyết định hạ thuế của Canada đã mở ra cơ hội cho hãng và các đối thủ trong nước. "Đây là tín hiệu tích cực, nhưng còn quá sớm để đưa ra đánh giá chi tiết", hãng cho biết.

Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất xe điện lớn nhất thế giới. Năm ngoái, nước này xuất khẩu 2,6 triệu xe điện hóa, gồm xe thuần điện và hybrid sạc ngoài, tăng 104% so với cùng kỳ, theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc. Xe điện Trung Quốc đã chiếm ưu thế tại Đông Nam Á và Nga, nhưng vẫn chưa tạo được sức ép rõ rệt lên các thương hiệu lớn tại những thị trường chủ chốt như Mỹ và châu Âu. Ngân hàng đầu tư UBS dự báo tốc độ tăng trưởng xuất khẩu xe điện của Trung Quốc sẽ chậm lại trong năm nay, do nền so sánh cao của năm trước và doanh số dự kiến giảm tại châu Âu.

Xuất khẩu xe điện từ Trung Quốc sang Canada gần như bằng 0 sau khi nước này áp thuế 100% vào năm 2024. Theo ông Phate Zhang, nhà sáng lập CnEVPost, hạn ngạch dưới 50.000 xe chưa đủ tạo đột phá về sản lượng, nhưng có thể là bước khởi đầu nếu các hãng thuyết phục được người tiêu dùng về độ tin cậy sản phẩm.

Trong 11 tháng đầu năm 2025, BYD đã giao 159.869 xe cho khách hàng châu Âu, tăng 276% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, hãng hiện chịu mức thuế chống trợ cấp 17%, cộng thêm thuế cơ bản 10% với xe điện Trung Quốc tại thị trường này.

Việc Canada hủy bỏ thuế trừng phạt được kỳ vọng sẽ cải thiện biên lợi nhuận cho BYD, khi xuất khẩu hiện chiếm khoảng 20% tổng doanh số của hãng. Trung Quốc cũng là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 70% lượng xe điện mới bán ra toàn cầu năm ngoái, tương đương 13 triệu xe.

"Trước đây, phần lớn xe xuất khẩu của Trung Quốc có giá khoảng 100.000 nhân dân tệ (14.350 USD), nay đã xuất hiện những mẫu xe giá 300.000 nhân dân tệ (43.000 USD) bán ở nước ngoài. Điều đó cho thấy các hãng xe đang dịch chuyển lên phân khúc giá trị cao hơn thông qua việc nâng cấp sản phẩm", ông Xu Bin, Giám đốc nghiên cứu của UBS Securities, cho biết.