Ô tô điện hydro FCEV: Tất cả những gì bạn cần biết

Thứ Năm, 07/12/2023 - 10:25

Lái xe điện, nhưng bạn chỉ cần dừng lại vài phút để tiếp nhiên liệu như xe thông thường. Điều đó có thực sự khả thi? Tất nhiên là có, nếu bạn lái BMW iX5 Hydrogen hay Toyota Mirai. Đây là một trong những chiếc xe được trang bị công nghệ pin nhiên liệu hydro.

Dẫn động điện – hydro hoạt động như thế nào?

Ô tô chạy bằng hydro được cung cấp bởi động cơ điện và do đó được phân loại là ô tô điện. FCEV, viết tắt của “Fuel Cell Electric Vehicle” – ngược lại với ô tô điện chạy bằng pin, hay Battery Electric Vehicle, viết tắt là BEV.

Có một sự khác biệt quan trọng đối với các loại xe điện khác: xe hydro tự sản xuất điện. Điều này có nghĩa là năng lượng của chúng không đến từ pin tích hợp, như trường hợp của xe chạy hoàn toàn bằng điện hoặc xe hybrid cắm điện, có thể được sạc từ nguồn điện bên ngoài. Thay vào đó, ô tô hydro thực sự có nhà máy điện hiệu quả của riêng chúng trên xe, giúp chuyển đổi hydro trong bình nhiên liệu thành điện năng. Và nhà máy điện này là pin nhiên liệu.

Một quá trình được gọi là điện phân ngược diễn ra trong pin nhiên liệu. Hydrogen phản ứng với oxy trong quá trình này. Hydro đến từ một hoặc nhiều bình chứa trong ô tô trong khi oxy đến từ không khí xung quanh. Thứ duy nhất mà phản ứng này tạo ra là năng lượng điện, nhiệt và nước, thoát ra ngoài qua ống xả dưới dạng hơi nước – không có chút khí thải nào.

Điện được tạo ra trong pin nhiên liệu có hai lộ trình, tùy thuộc vào yêu cầu của tình huống lái xe cụ thể. Nó chạy đến mô-tơ điện và trực tiếp điều khiển phương tiện, và/hoặc nó sạc pin hoạt động như một bộ lưu trữ tạm thời cho đến khi cần năng lượng cho việc truyền động. Loại pin “đệm” này nhỏ hơn đáng kể so với pin của ô tô chạy hoàn toàn bằng điện – nghĩa là nó cũng nhẹ hơn. Nó cũng liên tục được sạc lại bằng pin nhiên liệu.

Giống như các loại ô tô điện khác, phương tiện chạy bằng hydro cũng có thể phục hồi năng lượng phanh. Trong quá trình này, động cơ điện chuyển đổi động năng của ô tô trở lại thành năng lượng điện và nạp vào pin đệm.

Những ưu điểm và tiềm năng của ô tô chạy bằng hydro

  • Ô tô hydro được cung cấp năng lượng hoàn toàn bằng điện và lái xe không có khí thải cục bộ. Do đó, trải nghiệm lái xe tương tự như xe điện. Cụ thể là: khả năng tăng tốc động, hầu như không gây tiếng ồn, vì động cơ điện cung cấp toàn bộ mô-men xoắn ngay cả ở tốc độ thấp.
  • Ưu điểm chính – và lợi thế cạnh tranh lớn nhất – là thời gian tiếp nhiên liệu ngắn. Không giống như thời gian sạc của ô tô điện tử, phụ thuộc vào cả kiểu dáng và cơ sở hạ tầng, chỉ mất từ ba đến bốn phút để nạp đầy bình hydro của BMW iX5 Hydrogen (đội lái thử). Điều này mang lại sự sẵn có và tính linh hoạt của phương tiện phù hợp với những chiếc ô tô thông thường.
  • Xe hydro có phạm vi hoạt động tương tự như xe điện với dung lượng pin rất lớn. Một lần nạp nhiên liệu hydro trong BMW iX5 Hydrogen sẽ đưa bạn đi được 504 km (theo WLTP. Quãng đường di chuyển của xe hydro không phụ thuộc vào nhiệt độ bên ngoài nên không bị xuống cấp trong thời tiết lạnh.
  • Dẫn động hydro có thể giúp đặt cơ sở hạ tầng trên một nền tảng rộng lớn hơn để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các trạm sạc điện cho tất cả các BEV. Hydrogen cũng là một trong những cách hiệu quả nhất để lưu trữ và vận chuyển năng lượng tái tạo nên nó đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng trong tương lai.
  • FCEV sử dụng truyền động điện giống như BEV, nhưng chúng khác nhau ở cách lưu trữ năng lượng. Điều này có nghĩa là việc tiếp thị ô tô hydro mang lại lợi ích như nhau cho cả công nghệ pin nhiên liệu và pin – điều này sẽ giảm chi phí cho tất cả trong thời gian dài.

Tiềm năng: Hydro được tiếp nhiên liệu thông qua các máy bơm đặc biệt. Cơ sở hạ tầng này không ngừng được mở rộng trên toàn thế giới. Các nghiên cứu được thực hiện ở Đức chứng minh rằng cơ sở hạ tầng có các trạm sạc điện và tiếp nhiên liệu hydro về tổng thể rẻ hơn so với cơ sở hạ tầng sạc điện thuần túy. Các nhà sản xuất phương tiện như BMW đã hợp tác với các nhà sản xuất hydro và nhà điều hành trạm xăng trong sáng kiến Đối tác Năng lượng Sạch – Clean Energy Partnership để thúc đẩy việc mở rộng cơ sở hạ tầng. H2 MOBILITY đảm nhận việc lập kế hoạch và vận hành các trạm nạp hydro ở Đức.

Ô tô hydro có giá bao nhiêu – và tại sao?

Một số mẫu xe chạy bằng pin nhiên liệu đã có sẵn trên thị trường vẫn có giá cao hơn so với những chiếc xe điện chạy bằng pin hoặc động cơ đốt trong tương đương.

Có nhiều lý do tại sao ô tô hydro hiện đang đắt hơn. Công nghiệp hóa trong sản xuất chưa phát triển đầy đủ và nhu cầu về bạch kim cũng đóng một vai trò quan trọng. Kim loại quý này đóng vai trò là chất xúc tác trong quá trình sản xuất điện. Tuy nhiên, lượng bạch kim cần thiết cho pin nhiên liệu ô tô đã giảm đi rất nhiều; hơn nữa, bạch kim được thu hồi thông qua tái chế các bộ chuyển đổi xúc tác cũng đang ngày càng quay trở lại chu trình vật chất. Khối lượng sản xuất thấp cũng là một yếu tố, mặc dù chỉ là yếu tố tạm thời. Công nghệ hydro rất giống với cách nó được sử dụng cho nhiều ứng dụng – ví dụ như xe thương mại, tàu hỏa, máy bay hoặc thậm chí là các giải pháp định vị cố định – vì vậy có thể giả định rằng khối lượng sản xuất tăng lên sẽ mang lại lợi ích. Điều quan trọng nữa là có ít sự phụ thuộc vào nguyên liệu thô hơn so với BEV.

Cũng như chi phí mua lại, chi phí vận hành đóng một vai trò quan trọng trong hiệu quả chi phí và sự chấp nhận công nghệ truyền động. Trong trường hợp ô tô hydro, những điều này phụ thuộc không ít vào giá nhiên liệu. Một kilôgam hydro hiện có giá khoảng 14 euro. Một chiếc ô tô chạy bằng pin nhiên liệu có thể di chuyển khoảng 100 km trên một kg hydro. Điều này làm cho chi phí cho mỗi km của một chiếc ô tô hydro hiện nay tương đương với các phương tiện ICE. Nếu sản xuất hydro tăng trên toàn thế giới, như dự đoán hiện nay, giá mỗi kg ở Đức có thể giảm xuống khoảng 4 đến 6 euro vào năm 2030.

Truyền động điện hydro thân thiện với môi trường và bền vững như thế nào?

Một chiếc xe chỉ sử dụng năng lượng tái tạo và không tạo ra khí thải độc hại sẽ là lý tưởng từ quan điểm sinh thái. Xe chạy pin nhiên liệu gần đạt được lý tưởng này đến mức nào so với các loại truyền động khác?

  • Theo luật, các truyền động thay thế phải được thiết kế để giảm phát thải các chất ô nhiễm, đặc biệt là CO2 gây hại cho khí hậu, cũng như các loại khí khác có hại cho sức khỏe, chẳng hạn như nitơ oxit. Khí thải của ô tô hydro bao gồm hơi nước tinh khiết. Do đó, truyền động bằng pin nhiên liệu không có khí thải cục bộ. Điều này có nghĩa là nó giữ cho không khí ở các thành phố trong lành. Nhưng nó có bảo vệ khí hậu cùng một lúc không?
  • Điều đó phụ thuộc vào cách hydro được sản xuất. Sản xuất hydro cần năng lượng điện. Trong quá trình điện phân, năng lượng điện phân hủy nước thành các thành phần hydro và oxy riêng biệt. Nếu điện được sử dụng đến từ năng lượng tái tạo, thì quá trình sản xuất hydro có lượng khí thải carbon trung tính. Mặt khác, nếu nhiên liệu hóa thạch được sử dụng, thì điều này cuối cùng sẽ có tác động xấu đến dấu vết khí hậu của ô tô chạy bằng hydro. Tác động này mạnh đến mức nào tùy thuộc vào hỗn hợp năng lượng được sử dụng. Về mặt này, xe hydro không khác gì các loại xe điện khác.
  • Nhược điểm của việc sản xuất hydro là lượng hydro bị mất đi trong quá trình điện phân. Hiệu quả của toàn bộ chuỗi năng lượng – từ sản xuất điện đến vận hành phương tiện – hiện vẫn chỉ bằng một nửa so với BEV. Mặc dù nếu bạn nhìn vào toàn bộ vòng đời của FCEV và BEV, thì chúng không cách nhau quá xa.
  • Tuy nhiên, hydro có thể được sản xuất vào những thời điểm khi có quá nhiều nguồn cung cấp điện từ các nguồn năng lượng tái tạo do năng lượng gió hoặc mặt trời hiện đang được sản xuất không được sử dụng ở nơi khác. Tiềm năng cho điều này là rất lớn. Hydro cũng là sản phẩm phụ trong nhiều quy trình công nghiệp – và thường được coi là chất thải, tức là không được sử dụng tiếp. Truyền động pin nhiên liệu cung cấp một cách để nâng cấp hydro tại đây. Trong trường hợp sản xuất hydro từ nhiên liệu hóa thạch, cũng có cơ hội lưu trữ CO2 thu được (“thu giữ và lưu trữ carbon”) hoặc thậm chí sử dụng nó (“thu giữ và sử dụng carbon”) – hydro này được gọi là “blue” hydro.
  • Cân bằng năng lượng của ô tô chạy bằng pin nhiên liệu cũng bao gồm việc vận chuyển và lưu trữ hydro. Các chi phí khác nhau cho việc nén, làm mát, vận chuyển và lưu trữ phát sinh tùy thuộc vào công nghệ vận chuyển được sử dụng (chất lỏng so với chất khí). Tuy nhiên, việc vận chuyển và lưu trữ hydro vẫn phức tạp và tốn nhiều năng lượng hơn so với xăng hoặc dầu diesel. Tuy nhiên, trái ngược với nhiên liệu hóa thạch, hydro có thể được sản xuất ở bất cứ nơi nào có điện và nước, thậm chí trực tiếp tại các trạm xăng, như ví dụ ở Antwerp (Bỉ) và Fürholzen (Đức) cho thấy. Khoảng cách vận chuyển có thể được rút ngắn đáng kể trong tương lai khi cơ sở hạ tầng mở rộng hơn nữa.
  • Tóm lại, các truyền động hydro có khả năng tạo ra khả năng di chuyển bền vững về mặt sinh thái. Tuy nhiên, điều này đặc biệt phụ thuộc vào việc sử dụng năng lượng tái tạo trong sản xuất hydro và mở rộng cơ sở hạ tầng kỹ thuật để đạt được các tuyến vận chuyển ngắn hơn.

Có những rủi ro nào liên quan đến truyền động điện – hydro?

Điều gì xảy ra khi hydro phản ứng không kiểm soát với oxy? Như nhiều người đã biết: xảy ra phản ứng oxyhiđro. Điều này có nghĩa là hydro dễ cháy. Để ngăn hydro và oxy phản ứng ngoài tầm kiểm soát trong quá trình vận hành ô tô chạy bằng pin nhiên liệu, hydro trong xe được lưu trữ ở dạng khí trong các bình chứa có thành dày, đặc biệt an toàn. Nhiều thử nghiệm va chạm đã xác nhận tính an toàn của thiết kế này: các bình chứa không bị hư hại và không có khí hydro rò rỉ ra ngoài.

Và đừng quên: công nghệ hydro không phải là mới nhưng đã được thử nghiệm và kiểm tra trong nhiều lĩnh vực. Ví dụ, các nhà máy lọc dầu đã sử dụng một lượng lớn hydro làm khí xử lý khi xử lý dầu thô. Các đường ống và cơ sở lưu trữ hydro cũng đã hoạt động trong nhiều thập kỷ. Đối với các nhà sản xuất xe điện hydro như BMW, Toyota, Hyundai thì chắc chắn yếu tố an toàn là quan tâm hàng đầu, do đó, xe hydro có thể đảm bảo là an toàn như các xe khác.

Truyền động hydro có vai trò gì trong tương lai?

Các nhà sản xuất như Toyota, BMW,… có lẽ đều tin chắc rằng hydro có thể đóng góp ngày càng quan trọng cho tính di động bền vững, bổ sung cho các phương tiện chạy bằng pin – miễn là có cơ sở hạ tầng hydro phù hợp với giá hydro thuận lợi và giá xe giảm. Khi điều này xảy ra, FCEV có thể là công nghệ không phát thải cho phép người dùng duy trì thói quen lái xe linh hoạt của họ. Điều quan trọng cần lưu ý là FCEV là sự bổ sung cho ô tô điện chạy bằng pin chứ không phải đối thủ cạnh tranh. Và: một chiếc FCEV sẽ là giải pháp phù hợp cho những tài xế di chuyển nhiều và cần sự linh hoạt cao.

Hội đồng Hydrogen (The Hydrogen Council) coi hydro không chỉ là động lực bền vững cho các phương tiện trong tương lai mà còn là nguồn năng lượng sạch cho nhiệt, điện và công nghiệp.

Theo báo cáo của IEA (Cơ quan Năng lượng Quốc tế), hydro có tiềm năng to lớn với tư cách là chất mang năng lượng của tương lai trong bối cảnh các hoạt động chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Khả năng lưu trữ và vận chuyển của nó làm cho hydro phù hợp để sử dụng trong nhiều ứng dụng.

BMW

Chia sẻ

Tin cũ hơn

Lịch sử hình thành và phát triển các thế hệ xe Toyota Land Cruiser

Toyota Land Cruiser là mẫu xe gầm cao được sản xuất bởi Toyota. Được ra mắt lần đầu năm 1951, đến ngay đã trải qua 10 thế hệ và là mẫu xe SUV biểu tượng trên thế giới.

Động cơ xe ô tô là gì? Cấu tạo và phân biệt các loại động cơ ô tô phổ biến hiện nay

Động cơ xe chính là trái tim của một chiếc ô tô, bộ phận này quyết định trực tiếp đến khả năng vận hành, sức mạnh của một chiếc ô tô

Hộp số trên xe điện hoạt động khác với xe xăng, dầu truyền thống như thế nào?

Bạn đã bao giờ tự hỏi hộp số trên xe điện được thiết kế và hoạt động có sự khác biệt như thế nào so với hộp số tự động trên xe động cơ xăng truyền thống. Dưới đây là câu trả lời.

Các đời xe Volkswagen T-Cross: lịch sử hình thành, các thế hệ

Volkswagen T-Cross là một chiếc crossover SUV cỡ nhỏ (phân khúc B) được sản xuất bởi nhà sản xuất ô tô đến từ Đức. Xe dựa trên nền tảng MQB A0 được chia sẻ với dòng Polo Mk6. Đây cũng là mẫu SUV nhỏ nhất của Volkswagen.

Các đời xe Hyundai i10: lịch sử hình thành, các thế hệ

Hyundai i10 là dòng xe đô thị do hãng ô tô Hàn Quốc sản xuất từ năm 2007, với mục đích thay thế cho Hyundai Atos trong phân khúc hatchback hạng A. Tính đến nay, i10 đã trải qua 3 thế hệ nâng cấp và phát triển.

Có thể bạn quan tâm