Theo thống kê, mỗi năm trên đường cao tốc Sài Gòn - Trung Lương là tuyến đường có tỷ lệ tai nạn do nổ lốp cao nhất trên cả nước, mỗi năm gần 2.000 vụ.

Còn nhớ hơn một năm trước, 7h30 ngày 29/3, xe Toyota Land Cruiser biển xanh chở ông Lê Hòa Bình (SN 1970), Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM chạy trên cao tốc Trung Lương hướng về Tiền Giang đã bị gặp tai nạn nghiêm trọng. Khi đến Km 21 + 700 (huyện Bến Lức), phương tiện này bị nổ lốp sau, tông vào dải phân cách trong làn dừng khẩn cấp rồi lật nhào.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông làm Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Lê Hòa Bình tử vong.

Tai nạn nổ lốp trên cao tốc là nỗi lo chính của những tài xế di chuyển trên loại đường này, do tốc độ cho phép có thể lên 120 km/h.

Vậy đâu là nguyên nhân gây nổ lốp xe ô tô? Kiểm tra lốp ra sao để có những chuyến đi an toàn.

Các nguyên nhân có thể gây nổ lốp xe ô tô

Một chiếc ô tô có trọng lượng khá lớn, như dòng xe cỡ nhỏ là trên dưới 1 tấn, xe SUV lớn như Toyota Land Cruiser lên tới gần 2 tấn. Toàn bộ trọng lượng của xe sẽ dồn lên 4 bánh, do đó lượng không khí bên trong lốp xe sẽ quyết định khả năng tải nặng.

Khi lốp không đủ áp suất, vỏ xe gánh thêm phần trọng lượng này, và các thành phần cấu tạo khác của lốp như cao su, dây thép, tanh lốp và gai lốp phải hoạt động quá mức. Bên cạnh đó, lốp xe bị thiếu hơi sẽ làm tăng ma sát với mặt đường dẫn tới hiện tượng quá nhiệt và rách, vỡ hoặc phát nổ.

Theo khuyến cáo của các nhà sản xuất, thời hạn sử dụng lốp ô tô là 5 năm, tương đương với 50.000km. Trong quá trình sử dụng, lốp xe có độ hao mòn, nhất là với xe hoạt động thường xuyên. Quá trình di chuyển sẽ dẫn đến vỏ bị rạn nứt, sợi bố và sợi cao su bị tách ra khiến lốp bị mỏng và giảm khả năng chịu áp lực.

Lốp quá cũ cộng với các tác nhân như nhiệt độ, áp suất do chạy tốc độ cao, xe chở vượt tải trọng, cán phải vật sắc nhọn hay vấp ổ gà… dễ dẫn đến phát nổ hơn.

Chở quá tải trọng cho phép trong đăng kiểm của ô tô không bao giờ tốt và cũng là nguyên nhân dễ dẫn đến nổ lốp xe. Khi xe quá tải, lốp xe ma sát với mặt đường sinh nhiệt, nếu đi trên mặt đường không bằng phẳng vỏ lốp vượt quá giới hạn, dẫn tới phát nổ.

Việc vô tình cán phải vật sắc nhọn trên đường như đá, đinh, miếng sắt,kim loại... cũng có thể khiến lốp thủng hoặc phát nổ, đặc biệt khi xe chạy tốc độ cao. 

Với những tài xế có thói quen bẻ lái ở tốc độc cao sẽ dẫn đến nguy cơ lốp vừa phải chịu tải nặng và lực xé ngang đồng thời, dẫn đến nguy cơ bị nổ lốp. Do đó, để an toàn tài xế nên giảm tốc độ khi vào cua, vừa tránh hư hại lốp và cũng để an toàn cho hệ thống cân bằng trên xe.

Khi nào nên thay lốp xe ô tô

Lốp xe còn tốt khi khả năng bám đường của lốp cao, xe chưa qua thay hay vá lốp trước đó, xe không giảm hiệu suất khi phanh và cảm nhận được độ êm khi lái. Nếu kiểm tra định kì mà lốp không mòn, méo, nứt hay phồng và xe thường di chuyển trong điều kiện đường êm, không sỏi đá, gập ghềnh thì chủ xe có thể yên tâm chưa đến thời điểm phải thay lốp.

Nếu ô tô có những dấu hiệu như nắp van lốp bị hư hại, gai lốp bị mòn không đều, chỉ còn rất ít, không sắc nét, khi gai lốp chỉ còn khoảng 1.6mm – 3mm chứng tỏ lốp đã mòn đi và cần phải thay. Một số lốp ô tô có gờ báo mòn nhỏ nằm giữa các rãnh lốp, khi các gờ này bị lộ ra ngoài thì cũng đã đến thời điểm thay lốp mới.

Hông lốp là nơi chịu áp lực lớn khi toàn bộ khối lượng xe ép xuống mặt đường và hơi được đẩy sang hai bên bánh xe. Nếu hông lốp bị thủng hoặc bị va chạm mạnh, xuất hiện vết cắt, xước do tiếp xúc với mặt đường lâu ngày cần được thay hoặc vá lốp đúng cách trước khi những vết thủng, cắt sâu hơn.

Nếu lốp xe bị phồng, bong tróc, biến dạng có nghĩa là lốp xe ô tô đã có sự biến đổi cấu trúc bên trong hoặc lốp xuất hiện bất kì lỗ thủng nào có đường kính khoảng 6mm và phần tanh lốp tiếp xúc với mâm xe bị hỏng và biến dạng thì chủ xe cần thay lốp nhanh chóng để tránh nổ lốp trong khi lái xe.

Khi đang lái xe mà phát hiện tiếng ồn hay độ rung của vô lăng một cách bất thường, xe chạy không êm là dấu hiệu liên quan đến tình trạng hư hỏng hoặc lốp xe bị thủng, cần đến cơ sở vá lốp hoặc thay lốp mới gần đó nhất.

Một cách khác dựa vào dụng cụ chuyên đo độ sâu gai lốp, nếu độ sâu hoa lốp dưới 3mm thì cũng đã đến lúc cần đến một chiếc lốp xe mới.

Cách bảo dưỡng để kéo dài tuổi thọ của lốp xe

Kiểm tra ngày sản xuất lốp được in nổi trên bề mặt lốp và biết đọc thông số tùy thuộc vào từng dòng xe. Kiểm tra lốp định kỳ, tốt nhất là gặp chuyên gia hoặc kỹ thuật viên am hiểu vấn đề thay vá lốp xe để kiểm tra và bảo dưỡng.

Không lái xe quá nhanh hay phanh gấp. Tránh những đoạn đường bị hư hại, ổ gà, ổ voi. Không chở vượt quá tải trọng cho phép, nhất là đối với các loại xe tải vì áp lực lớn dồn vào bánh sẽ làm tăng lực ma sát làm lốp mòn nhanh và nguy hiểm khi lái xe. Không bơm và sử dụng xe khi lốp quá non hơi hoặc bánh xe bị xẹp, vì bánh xe tiếp xúc mặt đường không đồng đều, lốp xe cũng mòn đi không đều.

Nên chọn lốp xe phù hợp với mặt đường như nhấn mạnh độ bám đường tốt khi di chuyển trên cao tốc, đường dốc, gồ ghề. Không sử dụng lẫn lộn nhiều loại lốp xe khác nhau.

Các bác tài kinh nghiệm khuyên nên thay lốp dự phòng ngay khi cảm thấy có sự khác lạ trong lúc lái xe, sau đó kiểm tra lốp tại đại lý lốp. Tìm cơ sở vá lốp, bảo dưỡng uy tín và chuyên gia hiểu đúng vấn đề của lốp. Lựa chọn lốp từ thương hiệu uy tín, không chọn lốp xe rẻ, kém chất lượng vì phải thay hoặc vá lốp .