Hệ thống làm mát ô tô là gì? Phân loại phổ biến nhất

Thứ Bảy, 16/12/2023 - 20:44

Hệ thống làm mát ô tô là một trong số các bộ phận quan trọng nhất của động cơ. Nó giữ nhiệt độ của động cơ luôn ở mức cho phép và giúp động cơ hoạt động một cách ổn định

Hệ thống làm mát ô tô là gì?

Như chúng ta đã biết, để động cơ của ô tô hoặc xe máy hoạt động được thì buồng đốt cần đốt cháy nhiên liệu một cách liên tục. Quá trình này sẽ sản sinh ra nhiệt lượng rất lớn. Các bộ phận của động cơ sẽ sớm bị hư hỏng khi phải liên tục hoạt động ở nhiệt độ quá cao (piston bó kẹt, dầu nhớt mất tác dụng bôi trơn, gây cháy nổ…).

Hệ thống làm mát ô tô là một trong những bộ phận quan trọng nhất của động cơ. Bộ phận này có chức năng điều hòa nhiệt độ động cơ xe bằng việc giảm bớt nhiệt độ do quá trình đốt cháy nhiên liệu sản sinh, duy trì mức nhiệt độ ở ngưỡng cho phép, giúp động cơ và các chi tiết máy trong xe hoạt động ổn định nói riêng và xe vận hành an toàn, ổn định nói chung.

Tầm quan trọng của hệ thống làm mát động cơ

Theo nguyên lý hoạt động của động cơ, nó sẽ sinh ra rất nhiều “vụ nổ” trong quá trình làm việc, làm piston chuyển động lên xuống để sinh ra chuyển động cho trục khuỷu. Nhiệt lượng được sinh ra trong các vụ nổ này sẽ khiến động cơ tỏa rất nhiều nhiệt.

Nếu không được làm mát đủ và kịp thời thì các chi tiết của động cơ sẽ bị quá nhiệt gây ra ma sát lớn, khiến dầu nhớt bị mất tác dụng bôi trơn, piston bị bó kẹt và khiến các chi tiết trong động cơ bị hư hỏng.

Phân loại hệ thống làm mát ô tô phổ biến nhất hiện nay

Hệ thống nước làm mát ô tô bằng không khí:

  • Gồm 4 bộ phận chính: các cánh tản nhiệt trên thân, nắp xylanh, quạt gió và bản dẫn gió. Nhiệt được truyền trực tiếp ra ngoài không khí.
  • Đặc điểm: đơn giản, gọn nhẹ nhưng hiệu quả làm mát không cao, thường được trang bị trên động cơ 2 kỳ hay 4 kỳ cỡ nhỏ.

Hệ thống làm mát bằng nước:

Đây là hệ thống làm mát phổ biến nhất trên ô tô hiện nay. Hệ thống này sử dụng nước làm mát là dung dịch của nước cất và dung dịch ethylene glycol. Nước làm mát sẽ được bơm tuần hoàn qua các đường ống dẫn trong động cơ để hấp thụ nhiệt. Sau đó, nước nóng sẽ được đưa đến két nước để làm mát bằng không khí hoặc bằng quạt gió. Nước mát sau đó sẽ được bơm quay trở lại động cơ để tiếp tục quá trình làm mát.

Hệ thống làm mát kiểu bay hơi

  • Là loại không cần bơm nước, quạt gió. Nó gồm 2 tầng chứa nước: khoang nước làm mát của thân máy và thùng chứa nước bốc hơi. Được lắp trên nắp hoặc thân máy.
  • Khi động cơ làm việc, nước ở áp nước xung quanh buồng cháy sẽ sôi. Nước sôi có tỷ trọng nhỏ, sẽ nổi lên bề mặt thoáng của thùng chứa nước để bốc hơi ra ngoài. Nước nguội có tỷ trọng lớn hơn sẽ chìm xuống, làm đầy chỗ nước nóng đã nổi lên, do vậy tạo nên đối lưu tự nhiên.
  • Đặc điểm: kết cấu đơn giản, tiêu hao nhiều nước, xylanh hao mòn không đều, thường sử dụng cho các loại động cơ nông nghiệp như: động cơ bông sen, D12, D15…

Làm mát kiểu đối lưu tự nhiên: Nước lưu động tuần hoàn nhờ sự chênh lệch áp lực giữa hai cột nước lạnh và nước nóng. Đặc điểm của hệ thống này là hiệu quả làm mát không cao do tốc độ lưu thông nước chậm, chỉ sử dụng trên động cơ tĩnh tại. Sơ đồ hệ thống làm mát trên ô tô cụ thể như sau:

Hệ thống làm mát bằng nước kiểu tuần hoàn cưỡng bức:

Nước trong hệ thống được tuần hoàn bởi bơm nước, có quạt gió để tăng tối đa hiệu quả làm mát, có van hằng nhiệt để khống chế nhiệt độ động cơ. Hệ thống này có 2 loại:

  • Hệ thống tuần hoàn kín: Nước trong hệ thống di chuyển theo một vòng khép kín, lặp đi lặp lại trong suốt quá trình làm việc (Hiện nay trên động cơ ô tô, hầu hết được sử dụng hệ thống làm mát tuần hoàn cưỡng bức, kín).
  • Hệ thống tuần hoàn hở: Thường sử dụng trên các động cơ tàu thủy. Lấy nước xong đi làm mát sau đó xả trực tiếp ra bên ngoài.

Tìm hiểu hệ thống làm mát động cơ hiện nay

Là loại hệ thống làm mát bằng nước tuần hoàn cưỡng bức, kín. Chúng bao gồm các bộ phận sau:

Két nước: Được cấu tạo từ các ống nhỏ, hẹp, xen lẫn là các lá nhôm mỏng giúp tản nhiệt nhanh hơn. Két nước có chức năng chứa nước truyền nhiệt từ nước ra không khí, để hạ nhiệt độ của nước và cung cấp nước mát cho động cơ khi hoạt động.

Nắp két nước:

Hệ thống làm mát được đóng kín và điều áp bằng một nắp két nước làm mát. Việc đóng kín sẽ làm giảm sự hao hụt nước làm mát do bốc hơi, sự tăng áp làm tăng nhiệt độ sôi của nước làm mát giúp làm tăng hiệu quả việc làm mát. Nắp két nước có 2 van gồm: van áp suất và van chân không.

  • Khi nhiệt độ nước làm mát tăng và áp suất trong két nước tăng, thì van áp suất sẽ mở để nước làm mát chảy về bình phụ..
  • Khi nhiệt độ của nước làm mát tăng nhưng áp suất trong két nước thấp, van chân không sẽ mở để hú nước từ bình phụ vào két nước nhằm duy trì hoạt động làm mát.

Van hằng nhiệt: Là van dùng để giữ nguyên nhiệt độ, quyết định sự lưu thông của nước làm mát từ động cơ tới két nước. Khi động cơ mới khởi động và đang còn lạnh, thì van hằng nhiệt sẽ đóng đường trao đổi nước tới két làm mát. Khi động độ của động cơ cao hơn mức cho phép (khoảng 75 – 102oC) van hằng nhiệt sẽ mở. Vậy nên, nhiệt độ động cơ có thể nhanh chóng tăng lên tới nhiệt độ làm việc, ổn định nhiệt độ và giảm mức tiêu thụ nhiên liệu.

Cảm biến nhiệt độ nước làm mát: Đảm nhiệm nhiệm vụ đo nhiệt độ của nước làm mát động cơ, sau đó truyền tín hiệu tới bộ xử lý trung tâm để tính toán thời gian phun nhiên liệu, góc đánh lửa sớm, tốc độ chạy không tải…, ở một số dòng xe. Tín hiệu này còn được sử dụng để điều khiển hệ thống kiểm soát khí xả, chạy quạt làm mát động cơ.

Dung dịch làm mát động cơ ô tô: Là một loại chất lỏng đặc biệt, có tác dụng truyền dẫn nhiệt.

Quạt làm mát:

  • Tăng tốc độ lưu thông không khí qua két nước để nước chảy qua két nước có thể làm mát nhanh hơn.
  • Ngoài ra, còn có các đồng ống dẫn nước, bình nước phụ, bơm nước và các bộ phận liên quan tới điều hòa không khí hơi nước bên trong khoang xe.
  • Để máy móc hoạt động ổn định và lâu dài, chúng ta cần bảo dưỡng định kì các chi tiết, hệ thống làm mát cũng cần được kiểm tra và xử lý. Ví dụ két nước bám nhiều bụi bẩn, van hằng nhiệt hỏng… đó là những điều cần lưu ý để ô tô chúng ta có tuổi thọ dài hơn.

Trên đây là những thông tin về hệ thống làm mát ô tô, chúc các bạn có những kiến thức thú vị. Nếu còn thắc mắc hoặc cần tư vấn, vui lòng để lại theo thông tin dưới đây nhé!

Chia sẻ

Tin cũ hơn

Các đời xe Kia K5: lịch sử hình thành, các thế hệ

Kia K5 là phiên bản ô tô hạng trung do Kia sản xuất từ năm 2000. Rất nhiều người dùng cho rằng đây là một dòng xe khá thú vị, khi trải qua rất nhiều tên gọi trên nhiều thị trường ô tô kể từ khi ra mắt lần đầu tiên.

Tác dụng của những chi tiết nhỏ trên xe ô tô mà ít người biết

Nếu để ý kỹ trên xe ô tô, bạn sẽ thấy một vài chi tiết nhỏ được nhà sản xuất bố trí ở những vị trí mà nhiều người không để ý. Tưởng như thừa thãi nhưng chúng đều có tác dụng.

Tìm hiểu Mô-đun P2 Hybrid của BorgWarner

Kiến trúc Hybrid P2 phổ biến của BorgWarner cung cấp nhiều chức năng và tùy chọn thiết kế. Cho phép dễ dàng để tích hợp vào hệ thống truyền động trên ô tô hiện tại và nhiều biến thể có thể có đảm bảo rằng các mô-đun BorgWarner có thể được điều chỉnh tối ưu

Các đời xe Toyota Veloz: lịch sử hình thành, các thế hệ

Năm 2011, Avanza thế hệ thứ hai “chào sân” với ba phiên bản trang bị: E, G và Veloz. Do vậy, Veloz chỉ là một phiên bản tùy chọn và cao cấp hơn hai bản tiêu chuẩn còn lại. Giờ đây, khi thế hệ thứ ba của Avanza ra mắt, Veloz chính thức được tách ra thành một dòng xe riêng, không chỉ là một phiên bản.

Hộp số xe điện hoạt động khác với xe xăng, dầu truyền thống như thế nào?

Bạn đã bao giờ tự hỏi hộp số trên xe điện được thiết kế và hoạt động có sự khác biệt như thế nào so với hộp số tự động trên xe động cơ xăng truyền thống.

Có thể bạn quan tâm

  • Hệ thống bôi trơn động cơ – Chất bôi trơn
    Hệ thống bôi trơn động cơ – Chất bôi trơn
    Bên trong động cơ có rất nhiều bộ phận, chi tiết liên kết với nhau hoặc hoạt động độc lập. Để động cơ hoạt động 1 cách mượt mà, hiệu quả nhất thì hệ thống bôi trơn là 1 phần không thể thiếu.
  • Động cơ Stirling hoạt động như thế nào?
    Động cơ Stirling hoạt động như thế nào?
    Động cơ Stirling được phát minh bởi Robert Stirling vào năm 1816 là một động cơ nhiệt khác biệt so với động cơ đốt trong. Động cơ Stirling có tiềm năng hoạt động hiệu quả hơn so với động cơ xăng hoặc diesel nhưng ngày nay chỉ được sử dụng trong tàu ngầm hoặc máy phát điện phụ trợ cho du thuyền, những nơi cần phải vận hành êm ái.
  • Tại sao mô men xoắn động cơ máy dầu lớn hơn động cơ máy xăng?
    Tại sao mô men xoắn động cơ máy dầu lớn hơn động cơ máy xăng?
    Cùng tìm hiểu 5 lý do khiến động cơ dầu có mô men xoắn lớn hơn động cơ xăng.
  • Air Filter – Lọc khí động cơ
    Air Filter – Lọc khí động cơ
    Air Filter - Bộ lọc không khí đốt ngăn chặn các hạt mài mòn xâm nhập vào xi lanh của động cơ, nơi nó có thể gây mài mòn cơ học và ô nhiễm dầu, trong khi vẫn cho phép luồng không khí lưu thông vào buồng đốt. Hầu hết các phương tiện phun nhiên
  • Thông số kỹ thuật VinFast VF 3 2024
    Thông số kỹ thuật VinFast VF 3 2024
    Hãng xe Việt vừa chính thức công bố chi tiết thông số kỹ thuật của mẫu VinFast VF 3 sau màn ra mắt và chốt giá vào ngày hôm qua.