Đèn pha và đèn cốt (cos) khác nhau như thế nào

Đèn pha, đèn cốt (cos) là gì?

Đèn pha là đèn chiếu xa, thường được sử sử dụng khi đi đường một chiều, không có xe đi ngược chiều lại hoặc trên cao tốc, đèn pha chiếu xa tới 100m đảm bảo tầm nhìn cho tài xế. Còn đèn cos (cốt) là đèn chiếu gần trong phạm vi 30-45 m, đảm bảo tầm nhìn cho cả tài xế và các xe khác, sử dụng trong khu dân cư hoặc đường hai chiều có xe lưu thông qua lại.

Thay vì đọc là đèn chiếu xa và đèn chiếu gần, hầu hết người Việt đều đọc là pha, cốt. Chữ cốt đôi khi được viết là cos, vậy thực sự hai chữ pha, cốt này xuất phát từ đâu, bởi trong tiếng Việt nó không có nghĩa là xa và gần.

Đèn ôtô vào buổi sơ khai chỉ có một chức năng là chiếu xa, không thể thay đổi khoảng cách dải chiếu sáng. Cụ thể hơn, từ phare trong "les phares d'automobiles" hay “plein phare” - là loại đèn chiếu sáng xa của ô tô. Mặt khác “phare" cũng có nghĩa là ngọn hải đăng - loại đèn có khả năng chiếu ánh sáng rất xa, thường được dùng ngoài khu vực biển. Từ "phare" được đọc tiếng Việt là "pha".

Sau này, khi trong điều kiện chiến tranh, việc chạy buổi tối nếu có ánh sáng chiếu quá xa có thể là điểm yếu của xe, bởi kẻ địch sẽ phát hiện có thể ném bom và pháo. Vì vậy, xe phải cải tiến để có ánh sáng chiếu gần hơn, thấp hơn. Bên cạnh đó, màu sắc của ánh sáng có thể thay đổi để nhận diện xe của phe nào. Loại đèn này vì vậy được gọi là code. Chữ code trong tiếng Pháp và tiếng Anh đều có nghĩa là mật mã, một cách gọi hình tượng. Từ "code" được đọc tiếng Việt là "cốt" hoặc nhiều người ghi là "cos".

Thực tế, kho tàng tiếng Việt rất nhiều từ mượn ở tiếng Pháp. Trên ôtô, xe máy cũng rất phổ biến. Ví dụ: táp-lô (tableau), táp-pi (tapis), vô-lăng (volant), la-zăng (la jante)...

Xem thêm

• Kỹ năng sử dụng đèn pha ô tô: bí quyết xin đường hiệu quả
• Tự bảo dưỡng đèn pha ô tô: Mẹo kéo dài tuổi thọ đèn hiệu quả

Phân biệt đèn pha, đèn cốt (cos)

Công nghệ đèn chiếu sáng dùng cho đèn pha, đèn cốt

Đèn Halogen

Đây là công nghệ đèn chiếu sáng được sử dụng gần như nhiều nhất, đa phần được tích hợp sẵn trên nhiều loại xe ô tô chính hãng chất lượng phổ thông. Halogen sử dụng nguyên lý của đèn sợi đốt, có khả năng chịu nhiệt tốt, số giờ chiếu sáng đạt 1000 giờ với công suất 55kW.

Ngoài ra, bóng đèn halogen còn được nhiều người ưa chuộng nhờ giá thành thấp trên thị trường, vì thế chi phí thay thế cũng không đáng kể nếu có hỏng hóc. Bên cạnh đó, đèn sử dụng công nghệ halogen còn có đa dạng mẫu mã, có chế độ pha cốt phù hợp với nhiều mẫu xe ô tô khác nhau.

Tuy nhiên, đèn Halogen lại gặp phải nhược điểm đó là lãng phí năng lượng và nhạy cảm với độ ẩm không khí. Vậy nên cần bảo dưỡng cẩn thận, đồng thời không tự ý thay đèn khi không có kinh nghiệm.

Đèn Xenon

Khác với đèn halogen, đèn xenon không có dây tóc mà chỉ có hai bản điện cực đặt trong môi trường không khí xenon. Ưu điểm của đèn xenon đầu tiên là tuổi thọ đạt 2.000 giờ, tiết kiệm năng lượng hơn nhiều so với halogen. Ánh sáng chiếu ra của đèn xenon có màu xanh, tỏa sáng xa và rộng, rất thích hợp khi chiếu sáng vào ban đêm, đoạn đường vắng, thiếu sự hỗ trợ của đèn đường.

Tuy nhiên, nhược điểm của đèn xenon lại chính là giá thành cao và đa phần được trang bị cho các dòng xe ô tô cao cấp.

Đèn LED

Khả năng phát sáng của đèn LED dựa vào các sợi diode nhỏ khi có dòng điện chạy qua kích hoạt. Một số loại đèn pha led thường có nhiều bóng đèn led nhỏ bên trong, đồng thời có mẫu mã đẹp, hiện đại hơn nên chúng khá linh hoạt trong việc lắp đặt trên nhiều loại xe khác nhau.

Nhược điểm của đèn Led đó là khá nhạy cảm khi ở trong môi trường nhiệt độ cao, ánh sáng phát ra cũng không quá mạnh, nên loại đèn này thường dùng để làm đèn xinhan, hay đèn hậu.

Đèn Laser

Đây là loại đèn pha cốt hiện đại và mới nhất bởi chúng gần như đáp ứng được các nhược điểm mà các loại đèn khác đang mắc phải. Không chỉ phát ra ánh sáng mạnh mẽ mà đèn laser còn có khoảng cách chiếu sáng cao gấp 2 lần đèn pha thông thường.

Tuy nhiên cũng chính vì những công nghệ hiện đại bậc nhất ấy và thường được dùng cho các dòng xe chất lượng cao nên loại đèn này cũng có giá đắt đỏ nhất trong các loại đèn pha cốt. Hiện nay loại đèn pha cốt laser vẫn chưa được sử dụng rộng rãi vì chi phí cao cho mỗi lần thay thế, sửa chữa.