Có cần tắt điều hòa trước khi tắt máy ô tô?

Quan niệm này xuất phát từ lo ngại hệ thống điều hòa tạo thêm tải cho động cơ khi khởi động, đồng thời giúp điều hòa vận hành ổn định. Tuy nhiên, sự phát triển của hệ thống điện tử trên ô tô hiện đại đã khiến vấn đề này có nhiều thay đổi.

Ô tô hiện đại có còn cần tắt điều hòa trước khi tắt máy?

Hệ thống điều hòa ô tô gồm nhiều bộ phận như máy nén, giàn nóng, giàn lạnh, van tiết lưu, quạt gió và môi chất lạnh. Trên nhiều mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong, máy nén được dẫn động thông qua dây cu-roa từ động cơ.

Chính đặc điểm này khiến nhiều tài xế cho rằng cần tắt điều hòa trước khi tắt máy, đồng thời khi khởi động xe cũng phải bật điều hòa sau để tránh tạo thêm tải cho động cơ và hệ thống điện.

Thực tế, anh Nguyễn Tiến, Giám đốc Garage ô tô Đồng Tâm (Nghĩa Đô, Hà Nội) cho biết: "Với ô tô hiện đại, việc để điều hòa ở trạng thái bật khi tắt máy nhìn chung không gây ra hư hỏng tức thời cho máy nén hay động cơ. Hệ thống điều khiển điện tử trên xe có khả năng quản lý các thiết bị phụ trợ trong quá trình khởi động".

Anh Tiến cho rằng, khi người lái khởi động ô tô, ECU sẽ ưu tiên năng lượng cho quá trình khởi động động cơ. Các hệ thống phụ trợ, trong đó có điều hòa, có thể được tạm thời ngắt trong khoảng thời gian đầu rồi mới hoạt động trở lại.

"Quan niệm nếu quên tắt điều hòa trước khi tắt máy sẽ khiến xe "cõng" thêm tải lớn ngay khi đề nổ, từ đó làm hỏng hệ thống điện hoặc khiến xe khó khởi động, không còn hoàn toàn phù hợp với nhiều mẫu xe đời mới", anh Tiến chia sẻ.

Những mẫu xe đời mới tự điều chỉnh công xuất không thực sự tạo gánh nặng cho động cơ.

Đặc biệt, các mẫu xe hiện đại sử dụng hệ thống điều hòa điều khiển điện tử, có khả năng tự điều chỉnh công suất máy nén và lưu lượng gió theo nhiệt độ trong cabin. Với xe hybrid hoặc ô tô điện, cách thức vận hành máy nén còn khác biệt hơn do có thể sử dụng máy nén điện thay vì phụ thuộc trực tiếp vào động cơ đốt trong.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa tắt điều hòa trước khi tắt máy là một thói quen thừa.

Tắt điều hòa trước khi dừng xe vẫn có lợi

Anh Trần Ngọc Sơn, Kỹ sư trưởng Ngọc Long Auto (Hà Nội) cho rằng: "Việc tắt điều hòa trước khi dừng xe vẫn là thói quen tốt trong quá trình sử dụng. Nguyên nhân là hệ thống điều hòa, đặc biệt máy nén trên xe sử dụng động cơ đốt trong, vẫn lấy năng lượng từ động cơ".

Khi xe vừa khởi động, động cơ cần thời gian để ổn định vòng tua và các hệ thống làm việc. Nếu điều hòa hoạt động ngay ở thời điểm này, động cơ sẽ phải chịu thêm tải. Tương tự, khi kết thúc hành trình, việc tắt điều hòa trước giúp máy nén ngừng hoạt động trong khi động cơ vẫn đang chạy, sau đó người lái mới tắt máy.

Theo anh Sơn, dù không phải yêu cầu bắt buộc trên mọi mẫu xe, thao tác này có thể giúp quá trình vận hành hệ thống diễn ra nhẹ nhàng hơn và tạo thành một thói quen sử dụng xe có kiểm soát.

Một điểm đáng chú ý hơn nằm ở việc hạn chế mùi ẩm mốc trong cabin. Anh Nguyễn Văn Thắng, Smartcar gara Hà Nội cho biết: "Trong quá trình làm lạnh, hơi ẩm có thể ngưng tụ trên bề mặt giàn lạnh. Nếu người dùng tắt máy ngay sau khi điều hòa vừa hoạt động, lượng hơi ẩm này có thể còn lưu lại trong hệ thống".

Chỉ 1-3 phút tắt điều hòa trước khi tắt máy có thể giảm nguy cơ nấm mốc, mùi khó chịu.

Theo anh Thắng, để hạn chế tình trạng này, tài xế có thể tắt chức năng làm lạnh khoảng 1-3 phút trước khi đến nơi, duy trì quạt gió để đưa không khí đi qua giàn lạnh. Khi đó, hơi ẩm còn lại có điều kiện thoát bớt, giúp giảm môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển và hạn chế mùi khó chịu.

"Với những xe thường xuyên hoạt động trong điều kiện nóng ẩm hoặc sử dụng điều hòa liên tục. Việc thực hiện thao tác này mặc dù đơn giản nhưng có thể kéo dài tuổi thọ hệ thống điều hòa", anh Thắng nói

Ngoài ra, tài xế không nên quá lo lắng nếu đôi lúc quên tắt điều hòa trước khi tắt máy. Với ô tô hiện đại, hệ thống điều khiển được thiết kế để tự quản lý quá trình khởi động và vận hành các thiết bị phụ trợ.

Ưu tiên hướng dẫn sử dụng của từng mẫu xe. Thiết kế hệ thống điều hòa giữa các dòng xe không hoàn toàn giống nhau, nhất là giữa xe động cơ đốt trong, hybrid và xe điện.