Bước chạy nước rút của thị trường ô tô Việt Nam dịp cuối năm

Thị trường ô tô Việt Nam đang dần khởi sắc sau một giai đoạn ì ạch kéo dài gần ba quý đầu năm 2024. Các tín hiệu tích cực đang bắt đầu xuất hiện trong 4 tháng cuối năm, đây được xem là thời điểm nước rút quan trọng để ngành ô tô tăng trưởng trở lại. Tuy nhiên, dù có những yếu tố thúc đẩy, các chuyên gia trong ngành vẫn thận trọng và chưa đặt kỳ vọng vào một sự bùng nổ.

Một trong những động lực lớn cho thị trường là Nghị định 109 được Chính phủ ban hành vào cuối tháng 8, quy định giảm 50% lệ phí trước bạ cho ô tô sản xuất và lắp ráp trong nước từ 1/9 đến hết 30/11. Đây là lần thứ 4 chính sách này được áp dụng, nhưng thời gian ngắn hơn so với các lần trước, tạo áp lực cạnh tranh và khuyến mãi mạnh mẽ trong khoảng thời gian này.

Mặc dù ưu đãi lệ phí trước bạ chỉ áp dụng cho xe lắp ráp trong nước, các dòng xe nhập khẩu cũng không đứng ngoài cuộc, buộc phải duy trì hoặc tăng cường khuyến mãi để cạnh tranh. Điều này khiến nhiều khách hàng đã chờ đợi chính sách chính thức trước khi quyết định mua xe hoặc hoàn tất đăng ký.

Tại một số đại lý lớn như Ford và Toyota, lượng khách ký chờ đạt tới 45-50%, cho thấy khi Nghị định 109 có hiệu lực, sẽ có một đợt bùng nổ kích hoạt doanh số mạnh mẽ trong giai đoạn tháng 9 đến tháng 11.

Thực tế, doanh số thị trường đã dần thoát khỏi giai đoạn tăng trưởng chậm chạp. Tính đến tháng 7, doanh số của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và Hyundai Thành Công (HTC) đạt 193.514 xe, gần bằng so với cùng kỳ năm 2023. Tuy nhiên, sự phục hồi chủ yếu đến từ phân khúc xe thương mại, trong khi xe con vẫn chưa có sự tăng trưởng đáng kể.

Theo báo cáo từ VAMA, doanh số xe con trong 7 tháng đầu năm 2024 đạt 120.143 xe, tương đương cùng kỳ 2023, trong khi xe thương mại tăng trưởng 3%. Hyundai Thành Công ghi nhận doanh số xe con giảm 11%, trong khi xe thương mại duy trì ổn định.

Ông Đức Hiếu, giám đốc bán hàng tại một đại lý Suzuki ở TP.HCM, cho rằng tình hình kinh tế bất ổn đã ảnh hưởng mạnh đến nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng. Tuy nhiên, nhóm khách hàng mua xe phục vụ kinh doanh vẫn duy trì mức độ mua sắm tốt hơn so với khách hàng cá nhân, đặc biệt là ở phân khúc xe thương mại.

"Tâm lý chờ ưu đãi lệ phí trước bạ của khách hàng cá nhân khá phổ biến, trong khi khách mua xe kinh doanh ít chịu ảnh hưởng hơn, do đó doanh số xe thương mại vẫn tăng trưởng trong khi xe con lại sụt giảm," ông Hiếu chia sẻ.

Bên cạnh chính sách ưu đãi, sự xuất hiện của nhiều mẫu xe mới vào những tháng cuối năm cũng hứa hẹn thúc đẩy thị trường. Trong giai đoạn còn lại của năm 2024, nhiều hãng xe Trung Quốc như Aion, Omoda, Jaecoo, BYD, và GAC đã bắt đầu ra mắt sản phẩm đầu tiên tại Việt Nam. Cùng với đó, hàng loạt mẫu xe mới và bản nâng cấp như Hyundai Santa Fe, Tucson, Toyota Camry, Honda Civic, Subaru Crosstrek, Mitsubishi Triton sẽ được giới thiệu, góp phần làm tăng nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng, mặc dù phần lớn các mẫu xe này không nằm trong nhóm bán chạy nhất thị trường.

Người dân tham khảo chiếc VF 3 thuần điện trưng bày tại một trung tâm thương mại ở TP HCM, tháng 8/2024.

Thị trường xe điện tại Việt Nam đang sôi động hơn bao giờ hết. Bên cạnh việc VinFast đã giao những chiếc VF 3 đầu tiên vào tháng 8, với mục tiêu bàn giao khoảng 20.000 xe trong số hơn 27.000 đơn hàng cho mẫu xe giá rẻ nhất của họ, những thương hiệu mới như Wuling Bingo và các dòng xe của Aion cũng đang chuẩn bị gia nhập thị trường, mang đến nhiều lựa chọn mới cho người tiêu dùng.

Thêm vào đó, sự kiện Triển lãm Ôtô Việt Nam dự kiến diễn ra vào tháng 10 tại TP HCM được kỳ vọng sẽ là nơi các hãng xe ra mắt nhiều sản phẩm mới. Đây không chỉ là cơ hội để các hãng giới thiệu những mẫu xe chiến lược mà còn là thời điểm lý tưởng để triển khai các chương trình khuyến mãi nhằm thu hút khách hàng. Việc tăng cường khuyến mãi, kết hợp với triển lãm xe, sẽ là cơ hội vàng giúp các hãng xe và đại lý đẩy mạnh doanh số trong quý cuối năm 2024.

Song song với đó, thị trường còn được hâm nóng bởi hàng loạt chương trình khuyến mãi áp dụng cho cả xe sản xuất trong nước và xe nhập khẩu. Mặc dù có chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ, nhiều hãng xe vẫn tiếp tục tung ra các đợt giảm giá sâu để bù đắp cho doanh số giảm trong 7 tháng đầu năm 2024. Cụ thể, Toyota giảm 5%, Kia giảm 20%, Mazda giảm 12%, và Hyundai giảm 11% so với cùng kỳ năm trước.

Trong tháng 9, các hãng xe cũng đua nhau giảm giá mạnh. Honda giảm từ 40-80 triệu đồng cho các mẫu City và CR-V lắp ráp trong nước. Mitsubishi áp dụng ưu đãi lệ phí trước bạ 50-100% cho Xpander, Outlander và Pajero Sport. Subaru và Volkswagen giảm giá hàng trăm triệu đồng cho các dòng xe nhập khẩu. Đặc biệt, các đại lý Toyota tiếp tục giảm giá hàng chục triệu đồng cho các mẫu Vios, Avanza và Veloz.

Như ông Vĩnh Nam, giám đốc kinh doanh tại một đại lý Mercedes ở Bình Dương, nhận định: “Thị trường ô tô hiện đang ở giai đoạn thuận lợi cho cả người mua lẫn người bán. Ưu đãi từ Chính phủ kết hợp với khuyến mãi từ các đại lý đang tạo ra động lực lớn cho nhu cầu mua sắm.”

Các chuyên gia cũng đồng ý rằng, với những yếu tố cộng hưởng này, thị trường ô tô Việt Nam sẽ khởi sắc hơn trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, không thể kỳ vọng một sự bùng nổ mạnh mẽ về doanh số. Nhiều đại lý chỉ đặt mục tiêu duy trì doanh số tương đương năm ngoái, hoặc nhỉnh hơn một chút, thay vì mơ đến những con số tăng trưởng đột phá.

Về tổng thể, doanh số năm 2024 được dự báo có thể nhích nhẹ so với năm 2023, vốn là năm có doanh số thấp nhất trong 5 năm qua. Tuy nhiên, việc quay lại cột mốc kỷ lục hơn nửa triệu xe bán ra vào năm 2022 là điều khó có thể đạt được trong bối cảnh hiện tại.