Việt Nam lần đầu phân loại 'xe điện mở rộng phạm vi'

Thông tin này được quy định cụ thể trong Thông tư 45/2026 sửa đổi, bổ sung Thông tư 53/2024 về phân loại phương tiện giao thông đường bộ, có hiệu lực từ 1/7.

REEV (Range-Extended Electric Vehicle) hoặc EREV (Extended-Range Electric Vehicle), tùy cách gọi của nhà sản xuất, là loại xe điện chạy bằng pin (BEV) nhưng có thêm động cơ đốt trong làm nhiệm vụ quay máy phát điện, cung cấp năng lượng cho môtơ hoạt động hoặc sạc cho pin. Dẫn động cho xe hoàn toàn là môtơ, động cơ đốt trong không tham gia.

Điều kiện khác để được định nghĩa xe EREV là động cơ đốt trong không được kích hoạt thủ công bởi người lái khi dung lượng pin (SoC - State of Charge) trên mức giới hạn cho phép vận hành thuần điện, trừ các chế độ đặc biệt phục vụ bảo dưỡng, an toàn hoặc kiểm định do hãng quy định. Đồng thời tầm hoạt động thuần điện (AER) theo chu trình NEDC phải thỏa mãn các yêu cầu sau:

AER từ 250 km trở lên gọi là EREVeb (electric based). AER từ 150 km đến dưới 250 km gọi là EREVep (electric priority - ưu tiên điện).

AER 150 km, 250 km được hiểu là khi pin ở trạng thái đầy, động cơ đốt trong chưa quay máy phát điện để sạc cho pin, khả năng chạy điện hoàn toàn của xe không dưới con số này.

YangWang U8L, một mẫu EREV tại Trung Quốc. Ảnh: BYD

Lợi ích lớn nhất của EREV là kéo dài tầm hoạt động cho xe BEV, giảm phụ thuộc vào việc sạc ngoài cần hạ tầng trạm sạc. Hiện chưa có dòng xe EREV nào được phân phối chính thức tại Việt Nam. Thời gian tới, khả năng cao VinFast sẽ bán loại xe này.

Trước đây, thị trường có chiếc Nissan Kicks với cách dẫn động tương tự loại EREV. Tuy nhiên, với bộ pin dung lượng 2,06 kWh, phạm vi hoạt động thuần điện khó đáp ứng quy định về xe EREV theo Thông tư 45.

Ngoài EREV, dựa vào mức độ tham gia của môtơ vào hệ truyền động nói chung, xe điện hóa còn có 7 hình thái khác, theo Thông tư 45/2026. Việc phân loại cụ thể các dòng xe điện hóa sẽ giúp các cơ quan chức năng liên quan có cơ sở để đưa ra quy định, ví dụ liên quan tới thuế TTĐB, mức lệ phí trước bạ hay các quy định khác cho xe điện hóa. 7 dòng xe điện hóa khác bao gồm:

Hybrid nhẹ (MHEV - Mild Hybrid Electric Vehicle): Đây là cấp độ thấp nhất của xe hybrid khi môtơ bổ trợ động cơ lúc xe đứng yên, tăng tốc. Môtơ không hoạt động độc lập. Các mẫu xe Suzuki như XL7, Swift thuộc hình thái này.

Hybrid hoàn toàn (FHEV - Full Hybrid Electric Vehicle): Đây là hình thái hybrid phổ biến nhất trên thị trường hiện nay, trang bị trên nhiều mẫu xe Nhật, Hàn, Trung Quốc. Loại hybrid này chia thêm ba loại khác là nối tiếp, song song và hỗn hợp, môtơ có thể vận hành độc lập và pin không sạc ngoài.

Trong số các hình thái hybrid trên, loại nối tiếp chỉ môtơ dẫn động xe, một cấp độ thấp của xe EREV. Còn song song, hỗn hợp thì kết hợp cả hai loại dẫn động là môtơ và động cơ đốt trong, tùy vào cách thiết lập của hãng.

Hybrid sạc ngoài (PHEV - Plug-in Hybrid Electric Vehicle): Đây là hình thức tiến hóa của xe FHEV khi điện lưu trữ ở pin có thể sạc thêm bằng nguồn bên ngoài. Pin trên PHEV thường lớn hơn FHEV, tầm hoạt động thuần điện cũng lớn hơn.

PHEV thường dẫn động kiểu nối tiếp hoặc hỗn hợp. Tại Việt Nam, xe Trung Quốc hiện diện mạnh nhất ở mảng này với các sản phẩm của BYD, Geely, Lynk & Co. Để tạo ra những mẫu xe hybrid có chất lái như xe thuần điện (gia tốc nhanh), cách thiết lập hệ truyền động của các hãng này thường ưu tiên loại nối tiếp, tức phần lớn thời gian xe chỉ dẫn động bằng môtơ.

Xe thuần điện (BEV - Battery Electric Vehicle): Đây là loại xe dẫn động hoàn toàn bằng môtơ, pin được sạc hoàn toàn từ nguồn bên ngoài. Thương hiệu đang thống trị mảng xe này tại Việt Nam là VinFast.

Chính phủ đang khuyến khích phát triển thị trường xe điện hóa tại Việt Nam bằng nhiều ưu đãi về thuế, phí. Cụ thể như sau: