Lợi nhuận Honda và Ford tại Việt Nam lao dốc: Nguyên nhân thực sự là gì?

Trong báo cáo tài chính quý I/2025, Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 1.278 tỷ đồng, giảm 157,8 tỷ đồng – tương đương mức sụt giảm 11% so với cùng kỳ năm trước.

Đây là mức lợi nhuận theo quý thấp nhất mà VEAM ghi nhận kể từ quý III/2021 đến nay, cho thấy xu hướng tăng trưởng chững lại sau giai đoạn phục hồi mạnh hậu đại dịch.

Theo phân tích từ Công ty Chứng khoán Vietcap, nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm lợi nhuận của VEAM đến từ hiệu quả hoạt động không như kỳ vọng của Honda Việt Nam liên doanh đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu lợi nhuận của VEAM.

Trong khi mảng xe máy vốn là thế mạnh của Honda Việt Nam vẫn giữ được thị phần ổn định, thì mảng ô tô lại chứng kiến xu hướng giảm về biên lợi nhuận. Nguyên nhân đến từ sự cạnh tranh khốc liệt trong phân khúc ô tô phổ thông, đặc biệt khi các hãng xe phải liên tục tung ưu đãi để duy trì sức mua. Điều này đã ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả tài chính của liên doanh, kéo theo lợi nhuận hợp nhất của VEAM sụt giảm trong quý đầu năm 2025.

Sự phụ thuộc lớn vào một nguồn thu nhập từ liên doanh chính cũng đồng thời phản ánh thách thức mà VEAM cần phải đối mặt trong chiến lược dài hạn đặc biệt trong bối cảnh thị trường xe máy đang dần bão hòa và ngành ô tô liên tục biến động bởi yếu tố giá cả và công nghệ.

Tiêu thụ ô tô của Honda đi ngang so với cùng kỳ năm ngoái (-1%) khiến lợi nhuận giảm cùng thời gian so sánh. Ảnh minh họa

Nguyên nhân cốt lõi đến từ áp lực cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường ô tô, đặc biệt trong bối cảnh nhiều thương hiệu đồng loạt tung ưu đãi để giữ vững thị phần. Cả Ford và Honda đều buộc phải triển khai các chương trình giảm giá mạnh tay từ hỗ trợ lệ phí trước bạ cho đến chiết khấu trực tiếp tiền mặt nhằm kích cầu tiêu dùng và cải thiện doanh số.

Theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), tổng lượng tiêu thụ ô tô tại thị trường Việt Nam trong quý I/2025 đạt hơn 72.200 xe, tăng trưởng 24% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu tính thêm doanh số của Hyundai và VinFast hai thương hiệu không thuộc VAMA – tổng sản lượng toàn thị trường đạt hơn 118.800 xe, tăng khoảng 19% so với quý I/2024.

Tuy nhiên, theo nhận định của giới chuyên môn, sự tăng trưởng doanh số không đồng nghĩa với việc tăng lợi nhuận. Đây là thực tế thường thấy trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại nơi mà biên lợi nhuận ngày càng bị bào mòn bởi áp lực giá và sự đa dạng hóa của nguồn cung.

Thị trường ô tô Việt đang bị "pha loãng" bởi sự xuất hiện ồ ạt của các mẫu xe điện VinFast và nhiều thương hiệu mới đến từ Trung Quốc. Phần lớn các sản phẩm này có giá bán thấp hơn đáng kể so với các mẫu xe của Honda và Ford vốn đang tập trung ở nhóm phân khúc trung – cao.

Trước áp lực cạnh tranh giá, từ đầu năm đến nay, Honda đã triển khai hàng loạt chương trình ưu đãi sâu. Trong đó, mẫu sedan cỡ B bán chạy nhất năm 2024 Honda City (giá niêm yết 499 – 569 triệu đồng) được hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ, tương đương mức giảm từ 25 đến 28 triệu đồng. Tương tự, hai mẫu xe gầm cao là HR-V (699 – 871 triệu đồng) và BR-V (661 – 705 triệu đồng) cũng được ưu đãi ở mức 33 – 43 triệu đồng, tùy phiên bản.

Ford không đứng ngoài cuộc khi tung ra chính sách giảm giá mạnh cho các mẫu xe chủ lực như Explorer và Territory, với mức khuyến mãi lên tới 80 – 100 triệu đồng. Các dòng sản phẩm khác của Ford cũng được điều chỉnh giảm giá từ vài chục triệu đồng nhằm duy trì sức mua.

Toàn cảnh thị trường ô tô Việt Nam trong tháng 4 và tháng 5/2025 đang chứng kiến một "làn sóng giảm giá" diễn ra trên diện rộng. Đây được xem là động thái cần thiết để các hãng xe thúc đẩy doanh số trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt và người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu.