5 dấu hiệu cho thấy kỹ năng lái xe kém mà nhiều tài xế Việt không nhận ra

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra khá nhiều tài xế có xu hướng tự đánh giá cao bản thân khi cầm lái, đó là lý do tại sao những người này hoàn toàn không thức được rằng họ đang gây ra những nguy hiểm tiềm ẩn trên đường mỗi ngày.

Phần lớn tài xế Việt luôn tin rằng kỹ năng lái xe của bản thân ở mức khá, thậm chí là rất tốt. Ảnh: Ngô Minh

Trong điều kiện giao thông ngày càng phức tạp tại Việt Nam với mật độ xe cao, hạ tầng chưa đồng bộ, ý thức người tham gia giao thông không đồng đều, việc nhận diện sớm những dấu hiệu lái xe kém là cực kỳ quan trọng. Dưới đây là 5 dấu hiệu phổ biến cho thấy kỹ năng lái xe của bạn đang có vấn đề và cần được chỉnh sửa ngay.

Luôn cho rằng người khác mới là nguyên nhân

Dấu hiệu rõ ràng nhất của một tài xế lái xe kém chính là thái độ không bao giờ nhận lỗi. Nếu bạn thường xuyên bực bội, than phiền rằng ai cũng lái xe ẩu, còn mình chỉ là nạn nhân, rất có thể vấn đề nằm ở chính bạn. Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học đa ngành PNAS, hơn 90% tai nạn giao thông xuất phát từ lỗi của người lái, không phải do đường sá hay phương tiện.

Tại Việt Nam, tâm lý đổ lỗi còn phổ biến hơn khi va chạm xảy ra. Không ít vụ va chạm được biện minh bằng câu "tai nạn là điều không tránh khỏi". Trong khi thực tế, phần lớn hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu tài xế quan sát tốt và chủ động hơn. Nếu bạn tin rằng tai nạn là không thể tránh, đó thường là dấu hiệu của thiếu kỹ năng và kinh nghiệm.

Thường xuyên bám đuôi xe phía trước

Bám sát đuôi xe là thói quen cực kỳ nguy hiểm, đặc biệt khi ùn tắc hoặc trên cao tốc. Nhiều bằng chứng cho thấy người lái xe trẻ tuổi có xu hướng thích bám sát đuôi xe phía trước hơn người lái xe lớn tuổi. Dù vậy, đây vẫn là một trong nhiều lỗi phổ biến mà ngay cả những người lái xe giàu kinh nghiệm cũng mắc phải.

Nhiều tài xế nghĩ rằng đi sát xe phía trước sẽ đỡ bị xe khác chen ngang, nhưng các nghiên cứu thực tế đã chỉ ra rằng việc bám đuôi xe sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thời gian phản ứng và nguy cơ mất an toàn giao thông khi xe trước phanh gấp.

Trong hầu hết các trường hợp, các tài xế nên áp dụng quy tắc 2-3 giây bằng cách chọn một mốc cố định bên đường, nếu xe trước vừa đi qua mốc đó và sau đó bạn phải mất ít nhất 2-3 giây mới tới thì đó chính là nguyên tắc an toàn cơ bản nhất.

Khoảng cách này giúp bạn đủ thời gian phanh an toàn trong tình huống bất ngờ. Ở tốc độ cao hoặc trời mưa, khoảng cách còn phải lớn hơn. Bám đuôi không giúp bạn nhanh hơn, chỉ khiến nguy cơ tai nạn tăng vọt.

Không bao giờ bỏ lỡ lối rẽ

Có một câu nói nổi tiếng: "Tài xế tồi không bao giờ bỏ lỡ lối ra". Thay vì đi tiếp rồi quay đầu an toàn, một người lái kém sẵn sàng đánh lái gấp, cắt làn, đè vạch liền hoặc phanh gấp chỉ để kịp rẽ vào hướng mà họ muốn. Hành vi này đặc biệt nguy hiểm tại các nút giao đông đúc, đường vành đai hoặc cao tốc.

Ở Việt Nam, nơi biển báo dễ bị che khuất và GPS có thể trễ, việc lỡ đường là chuyện bình thường. Một tài xế giỏi sẽ luôn đặt an toàn lên trên sự tiện lợi, chấp nhận đi quá lối rẽ vài trăm mét, thậm chí vài km thay vì đánh đổi bằng tai nạn hoặc va chạm dây chuyền.

Phanh muộn, phanh gấp và không mượt

Phanh là kỹ năng quan trọng bậc nhất khi lái xe. Phanh gấp liên tục cho thấy bạn không kiểm soát tốt tốc độ và khoảng cách. Nếu hành khách ở ghế phụ thường xuyên "đạp phanh" tưởng tượng, đó là dấu hiệu đáng báo động, cho thấy bạn đang đọc tình huống kém.

Trong điều kiện giao thông Việt Nam, xe máy cắt đầu, ô tô dừng đột ngột, việc phanh mượt và phán đoán sớm là yếu tố sống còn. Cách cải thiện đơn giản nhất là giảm tốc độ tổng thể, quan sát xa hơn và giữ khoảng cách lớn hơn. Các mẫu ô tô hiện đại đều được trang bị hệ thống phanh ABS, EBD hay hỗ trợ phanh khẩn cấp nhưng công nghệ không thể bù cho thói quen lái xe cẩu thả.

Do dự trong các tình huống có thể dự đoán

Do dự khi nhập làn, rẽ phải, quay đầu hay vào vòng xuyến là lỗi rất thường gặp, nhất là với tài xế mới. Sự chần chừ này không chỉ gây ức chế cho xe phía sau mà còn khiến xe ngược chiều phải phanh gấp hoặc đánh lái tránh né.

Một tài xế tốt không phải là người liều lĩnh mà là người quyết đoán đúng lúc, dựa trên quan sát và kinh nghiệm. Việc giữ tốc độ phù hợp khi nhập làn, chọn đúng khoảng trống để rẽ giúp giao thông trôi chảy và an toàn hơn.

Một nghiên cứu vào năm 2021 từ các nhà khoa học tại Đại học Cát Lâm và Đại học Yên Sơn ở Trung Quốc cho thấy kinh nghiệm lái xe có mối liên hệ rõ rệt với khả năng phán đoán và ra quyết định. Kỹ năng này sẽ cải thiện theo thời gian nếu bạn lái xe thường xuyên và có ý thức học hỏi.

Lái xe kém không đồng nghĩa với lái xe ẩu mà thường đến từ thói quen xấu tích tụ theo thời gian. Tin tốt là hầu hết những lỗi trên đều có thể sửa nếu tài xế sẵn sàng nhìn lại bản thân, lái chậm hơn, quan sát nhiều hơn và tuân thủ đúng nguyên tắc an toàn.

Trong bối cảnh tai nạn giao thông vẫn là nỗi ám ảnh tại Việt Nam, việc tự đánh giá lại kỹ năng lái xe không chỉ bảo vệ bạn mà còn bảo vệ cả những người xung quanh.