12 trường hợp cấm vượt xe mà tài xế hay quên, vi phạm là mất tiền

Việc điều khiển ô tô vượt ẩu, không đảm bảo an toàn là nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn giao thông, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Tuy nhiên, trên đường vẫn dễ dàng bắt gặp những phương tiện vượt xe thiếu an toàn, thậm chí cố tình vượt ẩu, gây bức xúc.

Nguyên tắc vượt xe trên đường

Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 14 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, tình huống vượt xe xảy ra khi phương tiện di chuyển phía sau muốn tiến lên trước xe phía trước trong điều kiện mỗi chiều đường chỉ có một làn xe cơ giới. Khi đó, phương tiện phía sau phải thực hiện thao tác vượt sang bên trái để đảm bảo đúng quy định.

Trên các tuyến đường có từ hai làn xe cơ giới cùng chiều trở lên và được phân chia bằng vạch kẻ đường, việc di chuyển lên trước xe phía trước không được xem là vượt xe mà phải tuân thủ theo quy tắc sử dụng làn đường.

Nguyên tắc chung khi vượt xe là phương tiện phải vượt về bên trái, ngoại trừ hai trường hợp sau:

• Xe phía trước có tín hiệu rẽ trái hoặc đang thực hiện thao tác rẽ trái.
• Xe chuyên dùng đang làm việc trên đường, không thể vượt bên trái được.

Bên cạnh đó, để đảm bảo an toàn trong quá trình vượt xe, tài xế cần tuân thủ các yêu cầu sau:

• Báo hiệu xin vượt: Phương tiện vượt phải phát tín hiệu nhấp nháy bằng đèn chiếu sáng phía trước hoặc còi (ngoại trừ xe thô sơ không được trang bị còi và đèn chiếu sáng).
• Tín hiệu báo hướng chuyển: Tài xế phải sử dụng đèn xi-nhan để báo hiệu hướng di chuyển, đồng thời duy trì khoảng cách an toàn với các phương tiện phía trước và phía sau trong toàn bộ quá trình vượt.
• Hạn chế sử dụng còi vào ban đêm: Trong khu vực đô thị và đông dân cư, từ 22 giờ đêm đến 5 giờ sáng hôm sau, chỉ được báo hiệu xin vượt bằng đèn, không sử dụng còi để tránh gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Việc tuân thủ chặt chẽ các quy tắc này không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho tài xế mà còn góp phần duy trì trật tự giao thông, giảm thiểu nguy cơ va chạm trên đường.

Khi có biển P.125, ô tô không được phép vượt nhau. Ảnh: Hoàng Hiệp

Các trường hợp không được vượt xe

Theo quy định tại khoản 6, Điều 14 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, có 12 trường hợp nghiêm cấm vượt xe, ngay cả khi không có biển báo cấm vượt (P.125, P.126). Cụ thể:

• Trên cầu hẹp chỉ có một làn xe lưu thông.
• Đường cong có tầm nhìn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ va chạm.
• Đỉnh dốc trên đường hai chiều, nơi tầm nhìn bị che khuất.
• Khu vực giao lộ, bao gồm nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt.
• Điều kiện thời tiết xấu hoặc mặt đường không đảm bảo an toàn.
• Khi gặp xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ (xe cứu thương, cứu hỏa, công an, quân sự,...).
• Phần đường dành cho người đi bộ qua đường, tránh nguy cơ tai nạn đáng tiếc.
• Khi có người đi bộ hoặc xe lăn của người khuyết tật đang sang đường.
• Trong hầm đường bộ, nơi không gian chật hẹp, khó xử lý tình huống khẩn cấp.

Khi không đảm bảo đủ điều kiện an toàn theo khoản 3, Điều 14, bao gồm:

• Không có chướng ngại vật phía trước.
• Không có xe chạy ngược chiều tại đoạn đường dự định vượt.
• Xe phía trước không có tín hiệu xin vượt xe khác và đã tránh về bên phải.

Theo khoản 5, Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô vi phạm một trong các lỗi sau sẽ bị phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm trên GPLX:

• Vượt xe tại các khu vực bị cấm theo quy định trên.
• Vượt xe tại đoạn đường có biển báo cấm vượt (P.125, P.126) đối với loại phương tiện đang điều khiển.
• Không phát tín hiệu trước khi vượt hoặc có tín hiệu nhưng không duy trì trong suốt quá trình vượt.
• Vượt bên phải xe khác trong các trường hợp không được phép.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy định về vượt xe không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho chính người lái mà còn góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông và duy trì trật tự trên đường.

Ngoài ra, nếu vượt xe không đúng quy định gây tai nạn giao thông, tài xế sẽ bị phạt 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm trên GPLX theo khoản 10 và khoản 16, Điều 6 Nghị định 168.