Việt Nam ở đâu trong bản đồ sản xuất, lắp ráp ôtô tại Đông Nam Á?

Ngành ôtô Đông Nam Á 5 năm trở lại đây có nhiều biến chuyển khi Indonesia dần bắt kịp Thái Lan về năng lực sản xuất xe hàng năm. Trong khi nhờ sự xuất hiện của VinFast, Việt Nam tăng mạnh lượng xe nội địa nhưng so với các quốc gia nhóm đầu, khoảng cách còn khá lớn.

Đồ họa Việt hóa từ Seaasia. Nguồn: Seaasia, VnExpress, dữ liệu đến tháng 4/2026

Thái Lan dẫn đầu về số lượng thương hiệu ôtô (16) đặt nhà máy sản xuất, hoặc tự đầu tư hoặc liên kết với đối tác địa phương. Hàng chục năm qua, nơi đây được xem là "Detroit của châu Á" khi hàng chục hãng ngoại quốc đến đây xây cứ điểm sản xuất và chuyển xe đến bán ở các thị trường khác.

Sở hữu ngành sản xuất nội địa phát triển nhất khu vực nhưng Thái Lan dần suy yếu trong khoảng 5 năm trở lại đây khi những bất ổn về kinh tế khiến doanh số xe mới nội địa sụt giảm. Bên cạnh đó, chiến lược thúc đẩy xe điện của Chính phủ một mặt giúp nước này tăng trưởng nhanh về sức mua, thu hút hàng loạt thương hiệu Trung Quốc, nhưng mặt khác cũng ảnh hưởng mạnh đến các hãng xe Nhật Bản vốn chiếm số lượng lớn nhất thị trường và bán chủ yếu các dòng xe động cơ đốt trong, hybrid.

Với sự cạnh tranh ngày càng lớn, nhiều tập đoàn ôtô cơ cấu lại hoạt động sản xuất để tối ưu chi phí. Những Subaru, Suzuki ngưng nhà máy tại Thái Lan, chuyển sản xuất về Nhật Bản hoặc Indonesia.

Năm 2025, Indonesia xuất xưởng hơn 1,1 triệu xe, kém con số của Thái Lan (hơn 1,4 triệu xe) khoảng hơn 300.000 xe. Đây là chênh lệch thuộc hàng thấp nhất giữa hai quốc gia sở hữu năng lực sản xuất xe mạnh nhất khu vực trong khoảng 10 năm qua.

Indonesia đang là "thỏi nam châm" thu hút hàng loạt hãng xe từ Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc đến đặt nhà máy sản xuất xe điện nhờ trữ lượng nickel, một nguyên liệu quan trọng để sản xuất pin. VinFast, hãng xe Việt Nam cũng đã vận hành nhà máy tại quốc gia này từ cuối 2025. Đến nay, Indonesia có khoảng 15 hãng đặt nhà máy sản xuất, lắp ráp ôtô.

Việt Nam có khoảng 14 hãng tự đầu tư hoặc liên doanh đối tác xây dựng nhà máy. Năm 2025, số lượng xe xuất xưởng hơn 480.000 xe, khiêm tốn hơn nhiều Thái Lan hay Indonesia.

Hiện ngoài VinFast, thị trường chưa có hãng nào sản xuất xe thuần điện tại dải đất hình chữ S. Wuling, thông qua đối tác TMT, dừng ở mức lắp ráp xe điện. Xe hybrid lắp ráp có Honda tiên phong với mẫu CR-V.

Malaysia cũng là quốc gia sở hữu ngành sản xuất nội địa phát triển. Hai thương hiệu nội địa Perodua và Proton dẫn đầu thị phần tại đây. Giống Việt Nam, xe sản xuất ở Malaysia chủ yếu cho nhu cầu trong nước. Các quốc gia như Philippines, Singapore và Campuchia cũng có nhà máy lắp ráp ôtô nhưng quy mô còn nhỏ.