Lốp xe càng dày càng êm, vì sao ô tô phiên bản cao lại chuộng lốp mỏng?

Trên thị trường ô tô hiện nay, chúng ta không khó để nhận thấy nhiều mẫu xe có nhiều phiên bản với thông số bánh xe và kích thước lốp khác nhau.

Bản tiêu chuẩn thường dùng la-zăng (mâm) nhỏ, chẳng hạn 16 hoặc 17 inch, đi cùng lốp có tỷ lệ chiều cao thành lốp khoảng 55-70% so với bề rộng mặt lốp. Trong khi đó, các phiên bản cao cấp hơn có thể được nâng lên la-zăng 18, 19 inch, nhưng bề rộng thành lốp lại nhỏ hơn đáng kể, chỉ khoảng 40-50% bề rộng mặt lốp.

Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi, nếu thành lốp dày giúp xe êm hơn, tại sao phiên bản đắt tiền lại thường sử dụng lốp mỏng?

Nhiều mẫu xe có sự chênh lệch về kích thước la-zăng và lốp xe giữa bản tiêu chuẩn và bản cao cấp. Ảnh minh hoạ

Thành lốp chính là một "bộ giảm xóc" nhỏ

Để hiểu điều này, cần phân biệt giữa chiều rộng mặt lốp và chiều cao thành lốp. Ví dụ, với một chiếc lốp có thông số 225/60 R17 có nghĩa mặt lốp có bề rộng 225mm, chiều cao thành lốp bằng 60% của 225 mm, tương đương khoảng 135 mm. Còn với lốp 225/45 R19, chiều cao thành chỉ còn 45% của 225 mm, tương đương khoảng 101 mm.

Phần thành lốp không chỉ có nhiệm vụ kết nối mặt lốp với vành mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình hấp thụ dao động. Khi bánh xe cán qua ổ gà nhỏ, gờ giảm tốc hoặc mặt đường gồ ghề, thành lốp sẽ biến dạng, giúp "nuốt" bớt một phần xung lực trước khi truyền lên hệ thống treo.

Vì vậy, lốp xe có thành cao (lốp dày), thường cho cảm giác mềm mại và dễ chịu hơn. Khả năng biến dạng lớn cũng giúp lốp thích nghi tốt hơn với những mặt đường không bằng phẳng, giảm rung động truyền vào cabin.

Không chỉ vậy, thành lốp cao còn giúp bảo vệ la-zăng tốt hơn. Khi xe đi qua ổ gà sâu hoặc vật cản sắc cạnh, lớp cao su dày hơn có thêm khoảng biến dạng để hấp thụ lực. Ngược lại, lốp thành mỏng dễ khiến lực tác động truyền trực tiếp tới vành, làm tăng nguy cơ cong, nứt la-zăng hoặc hỏng lốp nếu va chạm mạnh.

Một chiếc xe có thành lốp mỏng khi "chém vỉa" khiến lốp bị vỡ và la-zăng bị xước. Ảnh: Hoàng Hiệp

Lốp mỏng đánh đổi độ êm lấy khả năng vận hành và thẩm mỹ

Dù vậy lốp dày sẽ êm ái và bảo vệ la-zăng tốt hơn, nhưng ngược lại lốp có độ biến dạng lớn hơn khi vào cua hoặc đánh lái nhanh. Điều này khiến phản ứng của xe có thể chậm và kém chính xác hơn một chút so với lốp mỏng.

Ngược lại, khi thành lốp mỏng, lượng cao su có thể biến dạng theo phương ngang ít hơn. Thành lốp cứng hơn giúp giảm độ "oằn" của lốp khi xe đổi hướng, phanh hoặc tăng tốc.

Vô-lăng vì thế có thể cho cảm giác phản hồi nhanh và chính xác hơn, đặc biệt khi xe chạy ở tốc độ cao hoặc vào cua. Do đó, các phiên bản cao cấp hoặc xe có xu hướng thể thao thường được trang bị la-zăng lớn và lốp thành mỏng.

Một bộ lốp rộng, thành thấp cũng thường cho phép nhà sản xuất sử dụng mặt lốp lớn hơn, tăng diện tích tiếp xúc với mặt đường trong những điều kiện nhất định.

Điều này có thể hỗ trợ độ bám và khả năng truyền lực, dù hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào hợp chất cao su, thiết kế gai lốp, áp suất lốp và hệ thống treo.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, lốp thành mỏng còn mang lại lợi thế lớn về thiết kế. La-zăng đường kính lớn lấp đầy hốc bánh tốt hơn, tạo cảm giác chiếc xe bề thế, thể thao và cao cấp. Đây là một trong những lý do các phiên bản cao thường được nâng kích thước mâm thay vì chỉ bổ sung trang bị tiện nghi.

Những mẫu xe thường xuyên chạy địa hình vẫn ưu tiên sử dụng những bộ lốp có thành dày. Ảnh: FVN

Tất nhiên, cái giá phải trả là độ êm ái. Khi thành lốp thấp, khả năng hấp thụ các dao động nhỏ của mặt đường giảm xuống. Hệ thống treo phải làm việc nhiều hơn để xử lý những rung động mà trước đó thành lốp có thể hấp thụ.

Lốp mỏng cũng nhạy cảm hơn với áp suất. Chỉ cần bơm quá căng, xe có thể trở nên xóc và truyền nhiều rung động vào cabin. Nếu áp suất thấp, thành lốp dễ bị biến dạng quá mức, tăng nhiệt và nguy cơ hư hỏng khi chạy nhanh.

Như vậy, việc xe bản cao sử dụng lốp mỏng không có nghĩa nhà sản xuất "hy sinh" sự êm ái một cách vô lý. Đây là một bài toán cân bằng giữa độ êm, khả năng điều khiển, độ bám, thiết kế thẩm mỹ và định vị phiên bản. Điều này chắc chắn đã được các nhà sản xuất nghiên cứu và áp dụng cho các sản phẩm của mình khi đưa ra thị trường.