Lợi nhuận ngành ôtô: kẻ rủng rỉnh, người chật vật

Kết quả kinh doanh được công bố từ các hãng trong tuần qua phản ánh khoảng cách ngày càng lớn giữa các hãng ôtô: một bên hái ra tiền nhờ bán xe bán tải máy xăng cho người Mỹ, bên còn lại chật vật cạnh tranh với đối thủ Trung Quốc trong bối cảnh thế giới đang dịch chuyển sang xe điện.

Không trường hợp nào thể hiện rõ điều này hơn Stellantis - tập đoàn hiện diện mạnh mẽ ở cả Mỹ lẫn châu Âu - và hãng xe sang Đức BMW, đơn vị đang lao đao vì doanh số sụt giảm tại Trung Quốc và phải cắt giảm nhân sự.

Stellantis, nhà sản xuất ôtô lớn thứ 4 thế giới, ghi nhận mức tăng trưởng vững chắc tại Mỹ với doanh số quý II tăng 6%, trong đó dòng bán tải mang lại biên lợi nhuận cao tăng tới 11%. Trước đó, các đối thủ tại Detroit như Ford và General Motors (GM) cũng đã nâng dự báo lợi nhuận cả năm nhờ nhu cầu xe bán tải tại Mỹ - một trong những phân khúc hái ra tiền nhất - tăng cao.

Ram 1500 (trái) - bán tải thuộc tập đoàn Stellantis - và Ford F-150 là hai đối thủ sừng sỏ trên thị trường bán tải ở Mỹ. Ảnh: Edmunds

Tuy nhiên tại châu Âu, nơi Stellantis phải đối mặt với các tân binh giá rẻ từ Trung Quốc như BYD hay Chery, doanh số chỉ tăng 3% dù hãng đã buộc phải giảm giá bán. Đối thủ Pháp Renault cũng thừa nhận đang phải gồng mình để tránh cuộc đua hạ giá trước sức ép từ xe Trung Quốc.

Andy Palmer, cựu CEO Aston Martin, nhận định những doanh nghiệp bán xe bán tải tại Mỹ - thị trường hiện đóng cửa với ôtô Trung Quốc - đang có thời gian "xả hơi" tạm thời. Họ chưa phải đối mặt ngay với áp lực như ở các thị trường khác, nơi các hãng vừa phải cân đối bán xe động cơ đốt trong, vừa phải phát triển xe điện mới và chống đỡ đối thủ Trung Quốc.

"Tin tốt là anh đang kiếm lời từ những dòng xe truyền thống như bán tải, nhưng tin xấu là anh lại chưa chịu chuyển đổi", ông Palmer nói về sự chững lại nhưng ổn định của xu hướng chuyển dịch sang xe điện. "Và nếu không chịu thay đổi, anh sẽ không có gì để đầu tư cho tương lai".

Vùng an toàn bị đe dọa

Ở bên kia chiến tuyến, BMW đang chật vật tìm hướng đi cho tương lai. Trong nhiều thập kỷ, hãng xe xứ Munich luôn sống khỏe nhờ danh tiếng về công nghệ vượt trội cùng di sản lâu đời giống như các thương hiệu hạng sang đồng hương Mercedes và Porsche. Nhờ đó, họ dễ dàng được những khách hàng giàu có chi trả để mua sản phẩm.

Nhưng trong quý II, doanh số của BMW tại Trung Quốc giảm 30%, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp sụt giảm tại thị trường ôtô lớn nhất thế giới.

BMW đã tự làm khó mình khi chậm trễ ra mắt dòng xe điện thế hệ mới Neue Klasse tại Trung Quốc - nơi các hãng xe nội địa đang trình làng những mẫu xe điện hiện đại với tốc độ chóng mặt. Sau khi lợi nhuận quý giảm 35%, BMW buộc phải xem xét lại cả những quy trình vận hành từng được coi là "không thể đụng đến".

BMW không phải trường hợp duy nhất. Porsche dự kiến cắt giảm 20% nhân sự khi doanh số chạm đáy tại Trung Quốc. Trong khi đó, doanh số lao dốc ở thị trường này cũng buộc Mercedes phải hủy bỏ các dự báo trước đó về doanh thu và chỉ tiêu bán hàng.

Biên lợi nhuận của các hãng xe Đức đang bốc hơi nhanh chóng do các đối thủ Trung Quốc liên tục tung ra các dòng xe cao cấp sở hữu công nghệ mới nhất nhưng giá lại rẻ hơn, ép các thương hiệu hạng sang của Đức phải lao vào cuộc đua giảm giá. Ngay cả Toyota - đại diện Nhật Bản hiếm hoi trụ vững hơn mặt bằng chung - cũng ghi nhận doanh số tại Trung Quốc giảm 17,1% trong nửa đầu năm.

"Các hãng xe truyền thống đang bị bỏ lại rất xa tại Trung Quốc", ông Palmer đánh giá. "Họ bắt buộc phải tìm cách bứt phá để đuổi kịp".