Cơn sốt chip AI đe dọa ngành công nghiệp ôtô

Ngành công nghiệp ôtô có thể đối mặt nguy cơ thiếu hụt một số loại chip bán dẫn phổ thông khi các nhà sản xuất dịch chuyển công suất sang đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ trí tuệ nhân tạo (AI).

Khác với những dòng chip xử lý hiệu năng cao phục vụ AI, ôtô sử dụng số lượng lớn chíp bán dẫn phổ thông để vận hành các hệ thống điện tử như điều khiển động cơ, phanh, túi khí, trợ lực lái và quản lý pin. Đây là những linh kiện có giá trị không quá cao nhưng đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sản xuất xe.

Tại triển lãm công nghệ Electronica ở Munich (Đức) ngày 10/11, Stefan Tilger, CEO tạm quyền của Nexperia, hãng sản xuất bán dẫn có trụ sở tại Hà Lan chuyên cung cấp các loại chip phổ thông và linh kiện điện tử cho ngành ôtô và công nghiệp, cho biết công ty đang nhận lượng đơn hàng vượt xa khả năng cung ứng.

Theo Tilger, một số đối thủ đã chuyển năng lực sản xuất khỏi nhóm bán dẫn phổ thông để tập trung vào những sản phẩm phục vụ AI. Điều này khiến nguồn cung linh kiện cho ngành ôtô chịu thêm áp lực. Ông nhận định ngành công nghiệp ôtô đang chịu ảnh hưởng khá nặng nề từ tình trạng này.

Dây chuyền lắp ráp ôtô tại Mỹ. Ảnh: Monty Rakusen

Không chỉ Nexperia, các nhà sản xuất bán dẫn khác cũng cảnh báo xu hướng tương tự. Jean-Marc Chery, CEO STMicroelectronics, cho biết các nhà máy gia công chip và doanh nghiệp đóng gói bán dẫn ngày càng chuyển nguồn lực khỏi những sản phẩm phục vụ ôtô và công nghiệp.

Ông cho biết thị trường đang xuất hiện nhiều điểm nghẽn khi một số đơn vị từng phục vụ đa dạng khách hàng nay thu hẹp hoạt động ở các công nghệ bán dẫn phổ thông. Theo Chery, việc các nhà sản xuất ưu tiên sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn, đặc biệt là chip liên quan đến trung tâm dữ liệu và AI, đang làm gia tăng áp lực lên những lĩnh vực khác.

Nguyên nhân khác là việc đầu tư vào các dây chuyền sản xuất chip phổ thông, sử dụng công nghệ chế tạo đã phát triển từ lâu, không theo kịp nhu cầu trong nhiều năm. Trong khi đó, trung tâm dữ liệu AI và robot ngày càng cần nhiều linh kiện điện tử, tạo thêm sức ép lên năng lực sản xuất của các nhà máy bán dẫn.

Tuy nhiên, không phải mọi nhà sản xuất đều chịu tác động như nhau. Chery cho biết hệ thống nhà máy tự chủ của STMicroelectronics giúp hãng kiểm soát một phần nguồn cung và giảm mức độ phụ thuộc vào các đơn vị gia công bên ngoài.

Trước đó, ngành ôtô từng trải qua cuộc khủng hoảng thiếu chip toàn cầu trong giai đoạn 2020-2022, khiến nhiều hãng phải giảm sản lượng, điều chỉnh trang bị hoặc tạm dừng hoạt động tại một số nhà máy. Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lặp lại những gián đoạn tương tự, dù hiện chưa có dấu hiệu cho thấy toàn ngành sắp bước vào một đợt khủng hoảng quy mô tương đương.