Vì sao xe điện thường đánh bại xe xăng trong các bài thử nghiệm va chạm?

Trái với tâm lý e ngại của nhiều người dùng về sự an toàn của xe điện, các tổ chức đánh giá an toàn độc lập như Euro NCAP, ASEAN NCAP hay NHTSA lại liên tục công bố những số liệu bất ngờ: xe điện thường xuyên đạt điểm an toàn cao hơn, thậm chí đạt điểm tuyệt đối so với xe sử dụng động cơ đốt trong cùng phân khúc.

Xe điện ngày càng vượt trội so với xe động xăng dầu trong những bài kiểm thử nghiệm va chạm. Ảnh: IIHS

Theo các chuyên gia ô tô, đây không phải kết quả ngẫu nhiên. Lợi thế này của xe điện xuất phát từ triết lý thiết kế và cấu trúc kỹ thuật hoàn toàn khác biệt mà xe xăng với nền tảng cũ khó có thể bắt kịp trong ngắn hạn.

Nền tảng mới tạo chuẩn an toàn mới

Khung gầm là yếu tố cốt lõi quyết định khả năng chịu lực khi xảy ra va chạm. Thực tế, phần lớn xe xăng hiện nay vẫn phát triển dựa trên các nền tảng đã có tuổi đời hàng chục năm. Dù được cải tiến liên tục, những nền tảng này vẫn mang tính kế thừa, khó đáp ứng trọn vẹn các tiêu chuẩn an toàn ngày càng khắt khe.

Khung gầm thông minh tích hợp dạng ván trượt (skateboard) được hãng pin CATL giới thiệu vào cuối năm 2023. Ảnh: CPG

Ngược lại, bước vào cuộc chơi xe điện, hãng xe buộc phải đầu tư hàng tỷ USD vào việc phát triển các nền tảng chuyên biệt, điển hình là cấu trúc khung gầm dạng ván trượt (skateboard), phổ biến trên nhiều mẫu xe điện hiện đại và gắn liền với tên tuổi các nhà cung cấp pin lớn như CATL...

Khi không bị ràng buộc bởi thiết kế cũ, các kỹ sư có thể tích hợp các tiêu chuẩn an toàn khắt khe nhất ngay từ khâu thiết kế, thay vì phải chắp vá để đáp ứng tiêu chuẩn mới như xe xăng.

Khoang động cơ không còn là điểm yếu

Nguyên tắc an toàn cơ bản của ô tô là bảo vệ khoang hành khách, trong khi năng lượng va chạm phải được triệt tiêu ở đầu và đuôi xe thông qua các vùng biến dạng.

Trên xe xăng, dưới nắp ca-pô là khối động cơ kim loại nặng hàng trăm kg. Khi xảy ra va chạm trực diện ở tốc độ cao, khối động cơ này khó bị bóp méo để hấp thụ lực, thậm chí còn có xu hướng bị đẩy lùi, xâm nhập khoang cabin, một kịch bản rất nguy hiểm

Khu vực phía trước của xe điện được thiết kế với vùng biến dạng dài và hiệu quả hơn. Ảnh: Euro NCAP

Xe điện loại bỏ hoàn toàn nhược điểm đó. Động cơ điện nhỏ gọn, thường đặt thấp ở trục bánh xe, để lại khoảng trống lớn phía trước. Không gian này cho phép thiết kế vùng biến dạng dài và hiệu quả hơn. Khi tai nạn xảy ra, phần đầu xe có thể sụp đổ theo kịch bản đã tính toán trước, giúp hấp thụ tối đa động năng và giảm lực tác động lên người ngồi trong.

Pin lớn đòi hỏi khung xe cứng hơn

Xe điện không đơn giản là gắn pin rồi vận hành. Cụm pin nặng 400-600 kg đòi hỏi khung xe phải được gia cố bằng thép cường độ cao và siêu cao với tỷ lệ lớn hơn nhiều so với xe xăng.

Với các công nghệ hiện đại như Cell-to-Body, pin được tích hợp trực tiếp vào thân xe, không chỉ đóng vai trò lưu trữ năng lượng mà còn trở thành bộ phận chịu lực chính. Nhờ đó, thân xe điện có độ cứng vững cao, chống vặn xoắn tốt hơn, đặc biệt hiệu quả trong các bài thử va chạm ngang vốn là điểm yếu của nhiều mẫu xe chạy xăng.

Đồng thời, việc đặt pin trải đều dưới sàn giúp trọng tâm xe điện rất thấp. Trong các bài thử đánh lái gấp hoặc va chạm góc hẹp, xe điện cho thấy độ ổn định vượt trội, bám đường tốt và gần như loại bỏ nguy cơ lật xe thường thấy trên các dòng SUV chạy xăng gầm cao.

Xe sedan cỡ B tháng 3/2026: Toyota Vios bỏ xa đối thủ, Honda City hụt hơi

Phân tán lực thông minh, giảm rủi ro cháy pin

Nỗi lo lớn nhất của người dùng xe điện là nguy cơ cháy pin khi xe bị va chạm mạnh. Tuy nhiên, đây lại là khu vực được tính toán kỹ lưỡng nhất. Khung thân vỏ xe điện được thiết kế phân tán lực khi va chạm, không đi thẳng vào khối pin. Lực được chuyển hướng vòng qua khoang cabin, phân tán ra các thanh giằng phụ. Pin được đặt trong một lồng bảo vệ nhiều lớp, hạn chế tối đa nguy cơ biến dạng, đoản mạch và cháy nổ.

Theo dữ liệu từ EV FireSafe (Úc), tỷ lệ cháy xe điện toàn cầu chỉ khoảng 0,0012%, thấp hơn rất nhiều so với xe xăng, vào khoảng 0,1%. Con số này cho thấy nguy cơ cháy sau tai nạn của xe điện không cao hơn, thậm chí thấp hơn xe dùng động cơ đốt trong.

Không có chiếc xe nào an toàn tuyệt đối. Xe điện nhờ được xây dựng trên nền tảng hoàn toàn mới đang cho thấy lợi thế rõ rệt về an toàn. Từ khung gầm, vùng hấp thụ lực, trọng tâm thấp đến công nghệ hỗ trợ lái, ô tô điện đang thiết lập những chuẩn mực an toàn mới, mang lại sự an tâm ngày càng lớn cho người dùng.