Tại Mỹ, người mua xe điện được lợi khi nhận trợ cấp 7.500 đô la nhưng lại là thế khó của nhiều hãng xe mới

Từ đầu năm 2023, khi Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) do chính phủ Washington ban hành về khoản trợ cấp thuế Liên bang trị giá 7.500 đô la dành cho người mua xe điện được sản xuất tại Bắc Mỹ có hiệu lực đã giúp các xe điện thu hút được lượng lớn sự quan tâm của người dùng, giúp gia tăng tốc độ điện khí hóa của loại xe tương lai này.

Tuy nhiên, để đáp ứng được các tiêu chuẩn của đạo luật IRA không hề dễ dàng, mà có phần khó khăn hơn khi chính phủ Mỹ đang đang siết chặt hơn nữa các quy định về trợ cấp thuế. Theo các kênh truyền thông địa phương thì hiện chỉ có 5 hãng xe điện tại Mỹ mới đạt chuẩn gồm General Motors, Ford, Rivian, Tesla và Volkswagen.

Nhưng chỉ có Tesla, GM và Volkswagen mới được hưởng toàn bộ khoảng trợ cấp 7.500 đô la, còn Ford chỉ có duy nhất mẫu bán tải điện F-150 mới đủ điện kiện hưởng được khoảng trợ cấp 7.500 đô la thuế tín dụng này.

Trước đó, một hãng xe lớn khác là Nissan đã vận hành nhà máy sản xuất xe điện Leaf nhưng vẫn không đạt các tiêu chuẩn về pin nên không được hưởng khoảng trợ cấp này. Và gần đây hãng xe Nhật Bản cho biết đã đạt một nửa yêu cầu của đạo luật IRA với mức hỗ trợ 3.750 đô la cho người mua xe điện Leaf S và SV Plus.

Theo đó để đạt được cái tiêu chí của đạo luật IRA thì các sản phẩm xe điện phải được lắp ráp cuối cùng hoặc chế tạo tại các cơ sở ở Bắc Mỹ, bao gồm 3 quốc gia là Mỹ, Canada và Mexico. Các mẫu xe này có giá trị niêm yết không vượt quá 55.000 đô la đối với ô tô điện thông thường, không quá 80.000 đô la đối với SUV, xe bán tải và xe tải, có tổng trọng lượng dưới 6.350kg cùng công suất pin tối thiểu 7kWh.

Ngoài ra, trên 50% tổng giá trị các loại linh kiện sử dụng chế tạo pin phải được sản xuất hoặc lắp ráp tại Bắc Mỹ và trên 40% tổng giá trị các loại khoáng sản sử dụng để chế tạo cần được khai thác, chế biến hoặc tái chế tại Bắc Mỹ hoặc các nước FTA với Mỹ. Đây là hai điều khoản khó đáp ứng nhất, và nếu đáp ứng được 1 trong 2 điều trên thì chỉ nhận được trợ cấp 1 nửa số thuế tín dụng.

Ngay cả các hãng sản xuất ô tô lâu đời tại Mỹ cũng rất khó đáp ứng các điều kiện trên, đặc biệt là các yêu cầu về thành phần pin, nhất là khi chính phủ nước này đang kiểm soát rất gắt gao. Ví dụ như mẫu Nissan Leaf và Genesis Electrifield GV70 dù sản xuất tại Mỹ nhưng vẫn không đáp ứng được bởi nguồn gốc pin.

Và kể từ năm 2024, tổng thống Joe Biden sẽ siết chặt thêm các tiêu chí trợ cấp thuế khi yêu cầu các nhà sản xuất xe điện phải đạt trên 60% tổng giá trị linh kiện sản xuất pin phải được chế tạo tại địa phương và trên 50% tổng giá trị khoáng sản sử dụng sản xuất phải được khai thác ở Bắc Mỹ hoặc các nước có FTA. Điều này càng khiến các hãng xe gặp khó khăn hơn, đặc biệt là các thương hiệu mới hay có gốc từ châu Á.

Với các điều kiện trên cũng chính là nguyên nhân tác động tới việc VinFast đã thúc đẩy việc xây nhà máy tại Bắc Carolina vào tháng 7/2023 và dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2025. Việc xây nhà máy tại đây giúp tối ưu các chi phí vận chuyển, thuế cũng như giúp phần nào đủ điều kiện đáp ứng khoản tín dụng thuế Liên bang trị giá 7.500 đô la.

Và mới đây, VinFast cũng mua lại phần lớn cổ phần của nhà sản xuất VinES nhằm chủ động hơn cũng như kiểm soát về công nghệ sản xuất pin nhằm có thể hướng tới việc đáp ứng các tiêu chí về tiêu chuẩn trong thành phần sản xuất của chính phủ Mỹ đề ra.