Mất tín hiệu GPS xe tự lái: "Ác mộng" của dân cho thuê ô tô!

Mới đây, Tòa án Nhân dân tỉnh Cà Mau đã đưa ra xét xử một vụ án điển hình liên quan đến hành vi lạm dụng dịch vụ thuê xe tự lái nhằm chiếm đoạt tài sản. Theo hồ sơ vụ án, một nhóm đối tượng đã liên hệ với một cơ sở cho thuê xe tại TP Cà Mau để thuê chiếc ô tô 7 chỗ, với mức giá 700.000 đồng mỗi ngày. Đáng chú ý, nhóm này chỉ đặt cọc bằng một chiếc xe máy cũ, được định giá khoảng 9 triệu đồng – một con số quá nhỏ so với giá trị thực của chiếc ô tô.

Sau khi hoàn tất thủ tục thuê xe, các đối tượng đã thực hiện hàng loạt hành vi có tính toán nhằm tránh bị phát hiện: tháo biển số thật, thay bằng biển giả, và đặc biệt sử dụng thiết bị chuyên dụng để vô hiệu hóa hệ thống định vị GPS gắn trên xe. Mục đích là nhằm đánh lạc hướng hệ thống theo dõi hành trình và đưa chiếc xe ra tiêu thụ ở miền Bắc.

Tuy nhiên, khi phương tiện di chuyển đến địa phận tỉnh Hà Tĩnh, lực lượng công an phát hiện dấu hiệu nghi vấn và tiến hành kiểm tra. Kết quả, chiếc xe đã bị thu giữ kịp thời và nhóm đối tượng bị bắt giữ ngay sau đó. Theo định giá, chiếc xe bị chiếm đoạt có trị giá hơn 630 triệu đồng.

Từ vụ việc này, có thể thấy rõ: việc trang bị thiết bị định vị cho xe không chỉ là một lựa chọn – mà là yếu tố bắt buộc trong quy trình vận hành dịch vụ cho thuê xe tự lái. Tuy nhiên, trong bối cảnh các đối tượng ngày càng tinh vi, chỉ lắp một thiết bị đơn lẻ và lộ dễ dàng sẽ không đủ. Cần trang bị thiết bị định vị đa điểm, được giấu kín, kết hợp với cảnh báo tháo gỡ hoặc ngắt kết nối. Ngoài ra, quy trình xác minh khách thuê – bao gồm đánh giá hồ sơ, kiểm tra giấy tờ, đối chiếu nhân thân – cũng phải được thực hiện nghiêm ngặt để hạn chế tối đa rủi ro.

Một đối tượng bị bắt trong đường dây tiêu thụ xe gian, trong đó có cả xe tự lái cho thuê bị tháo định vị.

Theo lời kể của người quản lý, cách đây khoảng ba năm, đơn vị của anh từng là nạn nhân của hành vi chiếm đoạt xe. “Chúng tôi đã cho một khách hàng thuê xe và không lâu sau đó phát hiện thiết bị định vị bị tháo gỡ. Khi rà soát lại tín hiệu cuối cùng của thiết bị, chúng tôi lập tức đến hiện trường nhưng xe đã không còn. Sự việc được trình báo ngay với cơ quan chức năng như một vụ mất trộm.”

Điều bất ngờ xảy ra sau đó một thời gian: khi lướt mạng xã hội, anh tình cờ phát hiện một bài đăng rao bán chiếc xe có ngoại hình giống hệt xe công ty bị mất. "Tôi lập tức giả làm khách hỏi mua để xác minh. Khi tận mắt kiểm tra, xác định đúng là xe của mình dù đã bị đục lại số khung, số máy chúng tôi báo công an và tiến hành thu hồi tài sản."

Qua câu chuyện trên, người quản lý này nhấn mạnh rằng hệ thống định vị không chỉ đơn thuần là công cụ giám sát hành trình  ví dụ để chủ động chuẩn bị tiếp nhận xe khi khách trả hoặc hỗ trợ kịp thời khi xe gặp sự cố – mà còn là công cụ hỗ trợ pháp lý hữu hiệu trong trường hợp có hành vi sử dụng xe sai mục đích như đem cầm cố, chiếm đoạt.

Ngoài khả năng định vị thời gian thực, hệ thống này còn được dùng để ghi nhận số kilomet xe di chuyển, kiểm tra tốc độ vận hành nhằm phát hiện các hành vi vi phạm giao thông. "Khi xảy ra lỗi phạt nguội, dữ liệu từ hệ thống định vị chính là căn cứ rõ ràng để làm việc với khách hàng về trách nhiệm pháp lý", anh cho biết thêm.

Theo anh Lê Đăng Trung – đại diện ChungAuto, đơn vị chuyên cung cấp thiết bị định vị cho xe ô tô hiện nay, chi phí lắp đặt một thiết bị định vị dao động khoảng 1 triệu đồng. Tùy vào yêu cầu bảo mật, có xe được lắp từ 2 đến 3 thiết bị để đảm bảo an toàn tối đa. Việc đầu tư vào định vị là lựa chọn thiết yếu đối với các doanh nghiệp cho thuê xe, nhằm kiểm soát chặt chẽ tài sản và giảm thiểu rủi ro bị chiếm đoạt.

Thiết bị định vị ô tô.

Xe bị tháo định vị khả năng cao đã gặp phải kẻ gian

Theo chia sẻ từ một quản lý lâu năm trong ngành, việc lắp đặt nhiều thiết bị định vị trên cùng một phương tiện không chỉ nhằm đối phó với hành vi tháo gỡ trái phép của kẻ gian, mà còn là biện pháp chủ động ứng phó với những tình huống trục trặc kỹ thuật. "Trong trường hợp một thiết bị bị tháo hoặc gặp lỗi kỹ thuật, hệ thống vẫn còn các thiết bị khác hoạt động để duy trì khả năng giám sát", anh nói.

Tuy nhiên, trong thực tế, không phải tình huống nào thiết bị định vị mất tín hiệu cũng đồng nghĩa với việc xe bị xâm phạm. Có trường hợp, toàn bộ thiết bị đồng loạt mất tín hiệu không phải do bị tháo gỡ, mà do xe rơi vào khu vực sóng viễn thông yếu đặc biệt là với các thiết bị sử dụng SIM di động để truyền dữ liệu GPS.

Anh kể lại một tình huống “dở khóc dở cười”: "Một lần khách thuê xe về quê, lúc nửa đêm thì tất cả thiết bị định vị đồng loạt mất tín hiệu. Chúng tôi cố liên hệ nhưng không được, đành phải cử người lên đường đến vị trí cuối cùng thiết bị phát tín hiệu. Khi tới nơi, phát hiện ra xe vẫn nằm nguyên vị trí – chỉ là sóng quá yếu khiến thiết bị không thể gửi dữ liệu. Chúng tôi vừa mừng, vừa ái ngại vì đã gây phiền cho khách hàng."

Từ trải nghiệm này, đơn vị đã chủ động bổ sung thêm loại thiết bị định vị độc lập, không cần đấu nối nguồn điện xe. Loại này có thể được đặt linh hoạt trong xe và đặc biệt, nếu bị tháo, hệ thống sẽ phát cảnh báo ngay lập tức. Đây là giải pháp giúp tăng thêm một lớp bảo vệ trong trường hợp kẻ gian sử dụng máy dò để vô hiệu hóa các thiết bị cố định.

Vị quản lý này nhấn mạnh: "Nếu định vị chỉ mất tín hiệu tạm thời nhưng còn liên lạc được với khách thì phần nào có thể yên tâm. Nhưng khi tất cả thiết bị ngừng hoạt động và không thể liên hệ khách hàng, khả năng cao là xe đang bị sử dụng sai mục đích hoặc bị chiếm đoạt. Khi đó, nhân viên lập tức lên đường đến vị trí cuối cùng để kiểm tra. Nếu xe vẫn ở đó, chúng tôi sẽ làm việc trực tiếp với khách để thu hồi. Còn nếu xe và khách đều không có mặt, lập tức báo công an xử lý."

Qua đó, anh cũng khẳng định: cho thuê xe tự lái là một ngành dịch vụ nhưng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Trong trường hợp xấu nhất, nếu không tìm lại được xe kịp thời, tài sản có thể bị tháo dỡ, bán phụ tùng – thiệt hại gần như là mất trắng. Do đó, quy trình xét duyệt hồ sơ thuê xe cần được thực hiện nghiêm ngặt, và việc lắp định vị là yêu cầu bắt buộc để giảm thiểu rủi ro.

“Không có định vị, đồng nghĩa với việc giao chìa khoá cho rủi ro mà không có cách nào kiểm soát.” – lời kết chắc chắn nhưng thực tế từ một người trong cuộc, cho thấy mặt sau đầy thử thách của một dịch vụ tưởng chừng đơn giản.